Votimi në Zvicër për pensionin e 13-të dhe TVSH-ja
Më 29 nëntor, votuesit në Zvicër vendosin për financimin e pensionit të 13-të dhe rritjen e TVSH-së.
Redaksia ZHURMA · · 2 min lexim
Pagesa e parë e pensionit të 13-të shtetëror në Zvicër është planifikuar për në dhjetor, por votuesit duhet të miratojnë më 29 nëntor burimin e parave për këtë projekt të kushtueshëm përmes një rritjeje të TVSH-së.
Çfarë ndodhi
Në mars të vitit 2024, votuesit zviceranë miratuan pagesën e një muaji shtesë pensioni shtetëror (AHV/AVS) për pensionistët. Meqenëse kjo skemë kushton 4.2 miliardë franga në vit për katër vitet e ardhshme dhe 5.4 miliardë deri në vitin 2040, qeveria vendosi ta financojë atë përmes një rritjeje të Tatimit mbi Vlerën e Shtuar (TVSH). Konkretisht, TVSH-ja parashikohet të rritet me 0.4 për qind, duke kaluar nga 8.1 në 8.5 për qind. Kjo do të thotë një kosto shtesë për popullsinë prej 200 deri në 450 franga në vit, varësisht nga të ardhurat vjetore të familjes.
Meqenëse ky ndryshim kërkon një amendament kushtetues, ai duhet të fitojë një shumicë të dyfishtë të votuesve dhe kantonit. Një referendum për këtë çështje do të mbahet më 29 nëntor. Këshilli Federal dhe shumica e deputetëve kërkojnë votë pro, ndërsa pakica kundërshton, duke kërkuar burime alternative si rritja e moshës së daljes në pension. Sondazhet tregojnë se një shumicë e ngushtë është kundër rritjes së TVSH-së.
Nëse votuesit refuzojnë rritjen e TVSH-së, pensioni i 13-të do të paguhet pavarësisht rezultatit, duke marrë para nga rezervat ekzistuese të pensioneve. Megjithatë, kjo do të zbrazte rezervat shpejt, duke krijuar një deficit prej 3 deri në 5 miliardë franga brenda nëntë viteve të ardhshme. Kjo do të detyronte parlamentin të shqyrtojë masa të tjera, si rritja e kontributeve të punës për popullsinë e punësuar, taksa më të larta ose shkurtime buxhetore.
Çfarë do të thotë për ne
Për diasporën shqiptare në Zvicër, ky referendum ka ndikim të drejtpërdrejtë financiar. Familjet shqiptare atje do të preken nga ndryshimi i TVSH-së nëse ai miratohet, ose nga rritja e mundshme e taksave dhe kontributeve të punës në të ardhmen nëse rrëzohet. Burimi nuk flet për ndonjë ndikim të drejtpërdrejtë në Kosovë, Shqipëri apo Maqedoni të Veriut, pasi ky është një rregullim i brendshëm i sistemit zviceran të pensioneve.
