Si ndikojnë rritjet e çmimeve ushqimore në buxhetin e familjeve kosovare?

PRISHTINË — Rritjet e çmimeve ushqimore po shtyjnë buxhetin e familjeve kosovare, ku ushqimi zë 32.76 % të shportës mesatare të konsumit, sipas të dhënave të Agjencisë së Statistikave të Kosovës. Çmimet po rriten ndryshe nga muaj në muaj, duke shtuar presionin ekonomik në shtëpi.

Sipas Gazeta Express, në janar 2026, çmimet e perimeve u rritën me 4.2 %, ndërsa ato të mishit përjetuan një rritje modeste prej 0.7 %. Frutat dolën jashtë, duke shtrenjtuar 15.5 % më shumë krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, mishi 13.1 %, kafeja, çaji dhe kakaoja 10.3 %, ndërsa produktet e qumështit, djathit dhe vezëve 8.7 %.

Zëri shton se në shkurt, përkatësisht katër javë, perimet përjetuan shtim prej 5.8 %, frutat 4.0 %, peshku 2.7 % dhe mishi 2.4 %. E vetmja kategori me tendencë rënëse ishte ajo e qumështit, djathit dhe vezëve, ku çmimi ra 2.8 %. Ky korrigjim nuk u mjaftua për të amortizuar shtrenjtimin e pjesës tjetër të shportës.

Gjatë marsit, grupi i përgjithshëm i ushqimeve u shtrenjtua thjesht me 0.1 %, ndërsa grupi bazë mbeti pothuajse i pandryshuar. Inflacioni vjetor mbeti në nivel 5.6 %, ndërsa çmimi i mishit ishte 12.4 % më i lartë se një vit më parë. Brenda muajit, perimet u rritën 3.7 %, frutat 1.5 %, artikujt e tjerë ushqimorë 1.6 %, vajrat 1.4 % dhe mishi 0.7 %.

Në maj, çmimet e grupit të ushqimeve ranë 0.2 % brenda muajit, të nxitur kryesisht nga lirimi i perimeve me 4.5 %. Megjithatë, mishi shënoi shtrenjtim mujor prej 1.4 %, produktet e peshkut 1.7 % dhe frutat 1.2 %. Norma vjetore e inflacionit arriti 5.1 %, duke konfirmuar se shporta mbeti dukshëm më e kushtueshme krahasuar me vitin e kaluar.

Gjatë qershorit, lehtësimi u bë më i prekshëm: grupi “ushqime dhe pije joalkoolike” u lirua 0.6 %, ushqimet vetëm 0.9 %. Perimet ranë 7.2 %, frutat 1.1 %, ndërka mishi vazhdoi të rritet 0.5 % mujorisht dhe mbeti 10.3 % më i lartë se në qershor 2025.

Eurostat, i përmendur nga Gazeta Blic, raporton se indeksi i çmimeve harmonizuar për Kosovën arriti kulmin 105.1 pikë në prill dhe ra në 104.1 në qershor, duke qëndruar 1.1 % mbi nivelin e regjistruar në dhjetor 2025. Dy muaj rënieje të lehtë nuk mjaftuan për të zhbërë efektin e katër muajve të njëpasnjëshëm të shtrenjtimit.

Në perspektivë pesëvjeçare, indeksi i çmimeve të ushqimit u rrit rreth 46.8 % nga qershori 2021 deri në qershor 2026, ndërsa indeksi i përgjithshëm i çmimeve u rrit 32.8 %. Banka Botërore thekson se Kosova është veçanërisht e ekspozuar pasi importon pjesën më të madhe të ushqimit dhe energjisë. BERD lidhi inflacionin e 2025-së kryesisht me ushqimin dhe me rritjen prej 16.1 % të tarifave të energjisë elektrike në prill 2025. FMI vlerëson se inflacioni i janarit 2026 u nxit nga çmimet e ushqimit dhe parashikon mesatare 5.9 % për 2026, me afrohim gradual drejt 2 % nga mesi i 2028-së. Banka Botërore paralajmëron se zhvillimet ndërkombëtare mund të vazhdojnë të shtynin çmimet e energjisë dhe ushqimit gjatë gjithë vitit 2026.

Burim: Gazeta Blic, Gazeta Express, Zëri
— Redaksia ZHURMA