Sa njerëz jetojnë me një sëmundje neurologjike në botë?

ROMË — Më shumë se 3.4 miliardë njerëz, përmbi 40% të popullsisë globale, jetojnë me të paktën një çrregullim neurologjik, sipas studimit Global Burden of Disease 2021, i publikuar në The Lancet Neurology dhe nga Organizata Botërore e Shëndetësisë. Ky rezultat paraqet problemin kryesor të humbjes së shëndetit në botë.

Studimi analizoi të dhëna nga 204 vende dhe zbuloi se këto sëmundje shkaktuan rreth 443 milionë vite jete të humbura në 2021, duke u bërë shkaku kryesor i barrës shëndetësore globale, duke kapërcyer shumë sëmundje kronike. Sëmundjet neurologjike janë më të rëndësishme se shumë sëmundje kronike, duke theksuar nevojën për intervenime të shpejta.

Krahasuar me vitin 1990, numri i përgjithshëm i rasteve është rritur me 18%, kryesisht për shkak të rritjes dhe plakjes së popullsisë. Megjithatë, rreziku i standardizuar sipas moshës ka rënë me rreth 27%, duke treguar përmirësime në parandalim dhe trajtim. Këto statistika tregojnë efektin e programeve të vaksinimit dhe ndërhyrjeve publike në vendet e avancuara.

Sëmundjet kryesore që kontribuojnë në këtë barrë janë iktusi, migrena, neuropatia diabetike, encefalopatia neonatale, epilepsia, demenca dhe sëmundja e Alzheimerit, me iktusin si shkaku kryesor i humbjes së aftësisë. Reduktimi i faktoreve të rrezikut si hipertensioni, diabeti, obeziteti, mungesa e aktivitetit fizik, duhanpirja dhe ndotja ajrore mund të parandalojë një pjesë të konsiderueshme të rasteve.

Megjithatë, qasja në kujdesin neurologjik mbetet sfidë e madhe, me miliona njerëz në shumë vende që nuk kanë shërbime diagnostikuese, rehabilitim apo trajtime të specializuara në kohë. OBSH i bëri thirrje vendet të forcojnë shërbimet neurologjike, të investojnë në trajnimin e personelit dhe të zhvillojnë rrjete të integruara për diagnostikim të hershëm dhe trajtim.

*Burim: ATSH, https://ata.gov.al/2026/07/20/fokus-shendeti-i-trurit-sfida-re-globale-mbi-3-4-miliarde-njerez-jetojne-me-nje-semundje-neurologjike*

*— Redaksia ZHURMA*