Rushiti: Kërkohet ndryshimi i ligjit për njohjen e statusit të të mbijetuarve

Drejtoresha ekzekutive e Qendrës Kosovare për Rehabilitimin e të Mbijetuarve të Torturës, Feride Rushiti, dhe përfaqësuesja Mirlinda Sada kërkuan ndryshimin e ligjit për të mundësuar vazhdimin e njohjes së statusit të të mbijetuarve të dhunës seksuale gjatë luftës, pasi mandati aktual pritet të përfundojë në prill 2027, gjatë një mbledhjeje të Komisionit për Mirëqenie Sociale.

Procesi i njohjes ligjore të statusit për të mbijetuarit e dhunës seksuale gjatë luftës në Kosovë ka nisur në vitin 2018. Megjithatë, kjo kategori është njohur me ligj prej më shumë se dhjetë vjetësh. Fillimisht, procesi ishte mandatuar për pesë vjet, por pas angazhimit dhe avokimit të organizatave përkatëse, mandati u zgjat edhe dy herë të tjera nga dy vjet. Kuadri ligjor në fuqi nuk lejon që ky afat të zgjatet më tej vetëm me anë të ndonjë vendimi nga Qeveria, gjë që e bën të nevojshëm amendamentimin e ligjit nga Kuvendi.

Gjatë raportimit në komision, Feride Rushiti bëri të ditur se shifra e përmendur prej 20 mijë personash të mbijetuar nga dhuna seksuale gjatë luftës në Kosovë nuk rrjedh nga organizatat joqeveritare dhe as nga institucionet shtetërore. Nga ana e saj, Mirlinda Sada ngriti nevojën për përkrahje të qëndrueshme institucionale ndaj organizatave të cilat u ofrojnë shërbime të drejtpërdrejta këtyre personave. Sada sqaroi se organizata e saj siguron shërbime juridike, psikologjike dhe gjinekologjike, si dhe përfaqësim e këshillim për gratë dhe vajzat e mbijetuara. Puna e tyre përfshin gjithashtu avokimin dhe lobimin për përmirësimin e politikave ligjore, së bashku me trajnime për profesionistët dhe institucionet lidhur me qasjen ndaj stresit dhe traumës. Ajo nënvitzoi se mbështetja e vazhdueshme financiare dhe institucionale është e domosdoshme në mënyrë që të mulohen nevojat e personave të mbijetuar përpara komisionit apo gjykatës.

Pas diskutimeve të para me përfaqësueset e organizatave, mbledhja e Komisionit për Mirëqenie Sociale vijoi me dyer të mbyllura për shqyrtimin e pikave të tjera të përcaktuara në rendin e ditës.

«Realisht, të mbijetuarit e dhunës seksuale gjatë luftës janë njohur me ligj para më shumë se dhjetë vjetësh. Në vitin 2018 ka filluar procesi i njohjes ligjore të statusit të tyre. Ky proces fillimisht ka qenë i mandatuar me ligj për pesë vjet, por ne si organizatë kemi avokuar që ky mandat të zgjatet edhe për dy vjet, e më pas edhe për dy vjet të tjera. Kjo nënkupton se procesi pritet të përfundojë në prill të vitit të ardhshëm. Megjithatë, ligji nuk e parasheh vazhdimin e këtij mandati dhe duket se nuk ka më mundësi që kjo të bëhet vetëm me vendim të Qeverisë, por nevojitet amendamentimi ligjor», ka deklaruar Rushiti.

«Si organizatë, ne ofrojmë shërbime juridike, psikologjike, gjinekologjike, si dhe përfaqësim të grave dhe vajzave të mbijetuara të dhunës seksuale gjatë luftës, duke ju ofruar këshillime dhe shërbime të tjera në kuadër të avokimit dhe lobimit për përmirësimin e politikave dhe ligjeve. Gjithashtu, jemi organizatë që ofrojmë trajnime për institucione dhe profesionistë për qasjen ndaj trajtimit të stresit dhe traumës… Gjithashtu, një pikë shumë e rëndësishme që kisha dashur të theksoj është edhe përkrahja e qëndrueshme e organizatave, pasi dihet që vetëm nëse organizatat ofrojnë këto shërbime, mund të mbulohen nevojat e të mbijetuarve para komisionit apo gjykatës», tha Sada.