GJKKO ndalon kamerat e gazetarëve në gjykatë
Dokumenti kërkon leje të veçantë për çdo seancë dhe shtrin rregullat e sjelljes edhe jashtë ambienteve të gjykatës.
TIRANË — Gjykata Kundër Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit (GJKKO) botoi më 31 korrik 2026 rregulloren e re për mediat, e cila ndalon pa leje të veçantë regjistrimin, fotografimin dhe filmimin në ambientet e gjykatës. Drafti ka nxitur kundërshti të forta nga komuniteti i gazetarëve.
Sipas analizës së gazetarit Zylyftar Bregu, rregullorja krijon hapësirë për vendime arbitrare të gjyqtarëve në pengimin e gazetarëve brenda gjykatës dhe kufizon mjetet teknologjike për raportim të plotë e multimedial. Hartuesit tentojnë gjithashtu të imponojnë rregulla sjelljeje për gazetarët edhe jashtë ambienteve të gjykatës.
Dokumenti bie ndesh, sipas autorit, me Konventën Evropiane të të Drejtave të Njeriut, Kushtetutën, Ligjin për të Drejtën e Informimit, Kodin e Procedurës Penale dhe Kodin Penal. Akreditimi nuk sjell asnjë lehtësi: të gjithë gazetarët i nënshtrohen të njëjtave kufizime, deri te kodi i veshjes (Neni 49).
Neni 90, pika 7/ç, kërkon autorizim nga subjekti mediatik për akreditim, duke përjashtuar gazetarët freelance. Për çdo seancë nevojitet leje e veçantë, të paktën 24 orë përpara: nëse në një ditë zhvillohen dhjetë procese me interes publik, gazetarit i duhen dhjetë kërkesa të ndryshme — procedurë që autori e quan në thelb censurë.
Një numër i madh nenesh ndalon regjistrimin, fotografimin dhe filmimin, deri përdorimin e telefonit, nga frika se mos “konvertohet” në kamerë. Gjykata i kërkon medias të operojë vetëm me fjalën, ndonëse fjala, zëri, fotoja dhe videoja janë katër shtyllat e raportimit profesional.
Neni 96 ndalon me pikën “ë” përdorimin e inteligjencës artificiale për materiale mashtruese, aktivitet që s’mund të kryhet brenda gjykatës ku gazetarët janë pa teknologji. Pika “f” ndalon “filminin e panevojshëm” pa u përcaktuar kush e gjykon nevojën, ndërsa pika “g” kërkon mjegullimin e personave kur identifikimi nuk është i domosdoshëm.
Debati për kamerat në sallën e gjyqit është i njohur: juristët kërkojnë teknikalitete për t’i ndaluar, gazetarët mbrojnë transparencën për besimin e publikut te drejtësia. Rregullorja shkon përtej këtij debati dhe, sipas autorit, e shikon median si palë kundërshtare, jo si urë komunikimi: “Drejtësia jo vetëm duhet të bëhet, por edhe duhet të shihet se po bëhet.”
Burim: Shqiptarja
— Redaksia ZHURMA
