Çfarë shkeljesh evidenton raporti britanik për Gjykatën Speciale?

PRISHTINË — Një raport i publikuar më 30 prill 2026 nga Komiteti për të Drejtat e Njeriut i Dhomës së Avokatëve të Anglisë dhe Uellsit ka ngritur dyshime të rënda mbi funksionimin e Dhomave të Specializuara në Hagë. Ky vlerësim i pavarur, i kërkuar nga Avokati i Popullit i Kosovës, analizon standardet e zbatuara ndaj ish-krerëve të UÇK-së.

Ndonëse dokumenti britanik pranon se në letër struktura juridike e gjykatës duket solide, ai konstaton probleme të thella në zbatimin praktik të saj. Sipas gjetjeve, ky institucion ndërkombëtar vuan nga pikëpyetje serioze rreth pavarësisë, paanshmërisë dhe ndikimeve të jashtme politike në proceset që po zhvillohen aktualisht.

Raporti vë theksin te regjimi i zgjatur i paraburgimit për të akuzuarit, i cili rrezikon të shndërrohet në një ndëshkim të parakohshëm pa pasur ende një vendim përfundimtar fajësie. Kjo procedurë shumëvjeçare cenon standardet bazë të të drejtave të njeriut dhe prezumimin e pafajësisë për ish-udhëheqësit shqiptarë.

Pikë e nxehtë e raportit mbetet administrimi dhe pranimi i provave të dorëzuara në gjykatë. Ekspertët britanikë evidentojnë një diskrecion tejet të gjerë të gjyqtarëve në pranimin e tyre, vonesa të theksuara në zbulimin e dokumenteve për mbrojtjen dhe përdorim të tepërt të deklaratave me shkrim.

Një nga gjetjet më shqetësuese lidhet drejtpërdrejt me materialet e pranuara nga autoritetet shtetërore të Serbisë. Raporti sugjeron se drejtësia nuk mund të supozojë apriori se këto dokumente janë të pastra nga manipulimet, duke pasur parasysh rolin e Serbisë ashtu si agresor në konfliktin e Kosovës.

Gjykata u prezantua si pjesë e sistemit kosovar, por operon mijëra kilometra larg vendit dhe përbëhet ekskluzivisht nga gjyqtarë të huaj. Ky largim gjeografik dhe institucional, i kombinuar me financimin dhe emërimet që kalojnë nëpër filtra politikë ndërkombëtarë, ka dëmtuar rëndë besueshmërinë e saj në opinionin publik.

Në fund, procesi ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit po prodhon më shumë pikëpyetje se përgjigje. Nëse standardet e provave nuk janë absolute dhe paanshmëria mbetet në dyshim, çdo vendim i ardhshëm do të mbetet i kontestuar dhe pa legjitimitet të plotë shoqëror.

Burim: Gazeta Express
— Redaksia ZHURMA