QKSS: Afro 90% e shqiptarëve të Kosovës kanë qëndrim negativ ndaj Speciales

Sipas rezultateve të publikuara nga Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë, 72.1 për qind e të anketuarve kanë qëndrim negativ ndaj Dhomave të Specializuara në Hagë, ndërsa 83.5 për qind e konsiderojnë të padrejtë aktgjykimin dënues kundër Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit. Hulumtimi u realizua me 1,139 respondentë në të gjitha 38 komunat e Kosovës, duke matur opinione rreth institucionit gjyqësor ndërkombëtar dhe vendimeve të tij.

Hulumtimi vjen gjashtë javë pas shpalljes së aktgjykimit të shkallës së parë në rastin ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, duke hapur një debat më të gjerë mbi legjitimitetin dhe perceptimin publik të gjykatës. Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë njoftoi se opinioni publik në vend shfaq një ndarje të dukshme sipas përkatësisë etnike dhe gjeografike rreth këtyre zhvillimeve juridike.

Sipas të dhënave të prezantuara nga organizata, 81.7 për qind e të anketuarve kundërshtojnë pretendimin e gjykatës për të folur në emër të popullit të Kosovës, kurse 74 për qind kërkojnë shfuqizimin e institucionit. Po ashtu, Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë bëri të ditur se 78 për qind e qytetarëve mbështesin protestat që pasuan publikimin e aktgjykimit të shkallës së parë.

Në mesin e komunitetit shqiptar, hulumtimi tregon një shkallë edhe më të lartë pakënaqësie, ku 87.7 për qind e konsiderojnë aktgjykimin të padrejtë, 88.7 për qind kundërshtojnë pretendimin e gjykatës për të folur në emër të popullit dhe 80.2 për qind mbështesin shfuqizimin e saj. Për më tepër, organizata thekson se 67 për qind e respondentëve shqiptarë mbajnë qëndrim kritik në të katër çështjet e analizuara njëkohësisht, duke dëshmuar një kundërshtim të vendosur.

Sipas analizës së Qendrës Kosovare për Studime të Sigurisë, pakënaqësia e shprehur nuk drejtohet ndaj sistemit të drejtësisë në përgjithësi, pasi qytetarët që kanë besim në gjykatat vendore të Kosovës janë po aq kritikë ndaj Speciales. Organizata vë në pah gjithashtu se ekziston një lidhje e fortë ndërmjet perceptimit të luftës dhe qëndrimit ndaj aktgjykimit, ku 94.7 për qind e atyre që e konsiderojnë luftën të drejtë e shohin vendimin si të padrejtë, por edhe 53.1 për qind e atyre që nuk e ndajnë këtë bindje mbështesin shfuqizimin e gjykatës.

Në anën tjetër, respondentët serbë të Kosovës paraqesin qëndrime të ndryshme, ku në komunat në jug të lumit Ibër 83 për qind e konsiderojnë aktgjykimin të drejtë, ndërsa në katër komunat veriore 72.5 për qind e konsiderojnë atë të padrejtë. Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë thekson se në veri pothuajse të gjithë respondentët kanë zgjedhur përgjigjen për mosdije ose mungesë mendimi rreth institucionit, çka tregon se serbët e Kosovës nuk përbëjnë një grup homogjen në mbështetje të gjykatës.

Organizata shpjegon se qëndrimet negative të shqiptarëve ndikohen nga themelimi i gjykatës nën presion të madh ndërkombëtar kundër vullnetit të shumicës, mosrealizimi i përfitimeve të premtuara për Kosovën, si dhe mungesa e llogaridhënies ndaj institucioneve vendore. Po ashtu, Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë përmend shqetësimet për të drejtën e një gjykimi të drejtë të ngritura më parë nga Avokati i Popullit dhe Komiteti për të Drejtat e Njeriut i Odës së Avokatëve të Anglisë dhe Uellsit, duke theksuar se procesi u përjetua si gjykim ndaj vetë luftës çlirimtare.

«Gjykata u themelua nën presion të madh ndërkombëtar (madje edhe nën kërcënime) dhe kundër vullnetit të shumicës së opinionit publik në Kosovë. Përfitimet për Kosovën, të cilat ishin ndërlidhur me themelimin e saj, nuk u realizuan. Ajo është formalisht një gjykatë e Kosovës, por nuk ekziston një llogaridhënie e mirëfilltë institucionale», vlerëson Qendra Kosovare për Studime të Sigurisë përmes komunikatës së saj.