Pse shkencëtarët i refuzojnë 'Dubain' e 'Maldivet' shqiptare?

TIRANË — Pesë shkencëtarë shqiptarë dhe ndërkombëtarë organizuan të dielën konferencë për shtyp dhe deklaruan se punimet ndërtimore në Zvërnec dhe Pishë-Poro kanë shkaktuar dëme serioze. Alarmi: vendi rrezikon të humbasë përgjithmonë astin natyror që duhet të jetë avantazhi i tij kryesor turistik dhe ekonomik.

Ferdinand Bego e qartësoi argumentin: "Beton ka kudo dhe vende të tjera kanë bërë këto gabime para nesh." Sado emra joshës t'u vihen projekteve — "Dubai" apo "Maldivet" shqiptare — "humbësi i vërtetë do të jetë publiku dhe trashëgimia natyrore," duke e cilësuar politikën qeveritare si sakrifikim "për interesat e një pakice."

Taulant Bino argumentoi se Zvërneci nuk është çështje lokale: mbi 200 lloje shpendësh — shumë të mbrojtura e të rrezikuara kombëtarisht — janë të lidhura me habitatet ujore të kësaj zone. "Nëse humbasim këto peizazhe, humbasim një pjesë të identitetit tonë natyror dhe kulturor që nuk mund të rikthehet më," tha ai.

Perikli Qirjazi, anëtar i Akademisë së Shkencave, e njohu Zvërnecin si arkivë të historisë gjeologjike të bregdetit shqiptar: dunat unike në Mesdhe, liqeni me ujë të ëmbël, kodrat dikur ishuj dhe mbetjet fosile nga periudha e miocenit. "E gjithë bota i shpall dunat pasuri e mbrojtur," tha ai.

Shqetësimet e shkencëtarëve nuk kufizohen tek Zvërneci — ku punimet u ndërprenë pas protestave popullore — por shtrihen për shumë zona të tjera të mbrojtura, nga Butrinti deri në Vjosë e në kufi me Malin e Zi. Bino vuri në dukje se vetëm 22% e territorit shqiptar ndalohet nga ndërtimi.

Friedrich Schiemer nga Universiteti i Vjenës paralajmëroi se delta e Vjosës — ndër deltat më të ruajtura në Mesdhe — rrezikon seriozisht nga projektet e turizmit masiv. Ai bëri thirrje për anulimin e planeve me ndikim të lartë dhe integrimin e deltës në Parkun Kombëtar të Lumit të Egër Vjosa.

Bego vërejti gjithashtu se grykëderdhjet janë zona dinamike ku territori ndryshon — ndërtimi i hidrocentraleve mbi Drin e Mat ka përshpejtuar erozionin bregdetar në veri. Shkencëtarët hedhin poshtë si të pavërteta pretendimet e kryeministrit Edi Rama.

Burim: Reporter.al
— Redaksia ZHURMA