Pse Serbia e ktheu vëmendjen nga Kosova në shekullin XIX?

PRISHTINË — Orientimi strategjik dhe politik i Serbisë drejt Kosovës në fund të shekullit XIX nuk ishte një proces i natyrshëm, por rrethanë e imponuar nga ndryshimet e mëdha gjeopolitike. Historiani serb Milivoj Beshlin ka argumentuar se ky ndryshim i kursit erdhi si pasojë e drejtpërdrejtë e ndikimit të Austro-Hungarisë pas Kongresit historik të Berlinit.

Në një bashkëbisedim të zhvilluar në podcastin “PIKË” me publicistin e njohur Veton Surroi, Beshlin sqaroi se synimet fillestare të shtetit serb ishin krejtësisht ndryshe. Deri në zgjidhjen përfundimtare të Krizës së Madhe Lindore, projekti i zgjerimit të Serbisë ishte i orientuar pothuajse plotësisht drejt perëndimit, konkretisht drejt Bosnjës dhe Hercegovinës.

Sipas historianit, e gjithë kjo situatë gjeopolitike pësoi një kthesë të fortë pas Paqes së Shën Stefanit dhe zhvillimeve në Kongresin e Berlinit. Në atë kohë, Serbia u detyrua të kërkonte mbështetjen e Austro-Hungarisë për të mbrojtur interesat e veta shtetërore përballë projektit të Bullgarisë së Madhe, i cili përkrahej hapur nga Rusia.

Megjithatë, kjo mbështetje diplomatike nga Vjena nuk erdhi pa një çmim të lartë gjeopolitik për Beogradin zyrtar. Beshlin thekson se, meqenëse perandoria Austro-Hungareze kishte pretendimet e veta të qarta mbi Bosnjën dhe Hercegovinën, ajo ia bllokoi Serbisë mundësinë e zgjerimit të mëtejshëm territorial përtej Drinës në drejtim të perëndimit.

I ndodhur para këtij bllokimi të pakalueshëm, shteti serb u detyrua ta riorientonte tërësisht projektin e tij kombëtar dhe shtetëror drejt jugut. Ky drejtim i ri territorial përfshinte kryesisht Kosovën dhe Maqedoninë, duke shënuar kështu fillimin e një faze të re të politikës ekspansioniste që do të përcaktonte historinë e mëvonshme të rajonit.

Pikërisht në këtë periudhë historike filloi të ndërtohej në mënyrë intensive narrativa moderne kombëtare serbe rreth Kosovës. Fokusimi i mëhershëm mbi Bosnjën u zëvendësua shpejt me referenca ndaj historisë mesjetare, Betejës së Kosovës dhe trashëgimisë së vjetër, duke formësuar mitin për besëlidhjen dhe hakmarrjen që përdoret edhe sot.

Burim: Koha.net
— Redaksia ZHURMA