Pse nuk përqendrohet reagimi politik në substancën e protestës?

TIRANË — Në një protestë në Tiranë, Dritan Goxhaj lexoi kërkesat e qytetarëve. Në vend që të përgjigjej institucioni mbi substancën e kërkesave, reagimi politik u orientua drejt delegjitimimit të Goxhajt vetë. Ky mekanizëm përbën një shembull të qartë të deformimit të arsyes publike në diskursin shqiptar.

Sipas analizës, politika përdor gabimin ad hominem — sulmon personin në vend të argumentit. Kur Goxhaji etiketohet publikisht, fokusi zhvendoset nga përmbajtja e kërkesave drejt identitetit të ndërmjetësit. Kjo dobëson racionalitetin publik, pasi e bën vlefshmërinë e argumentit të varur nga kush flet, jo nga koherenca e tij.

Mbrojtësit e statusit ekzistuese përdorin edhe gabimin straw man — deformojnë kërkesat origjinale në interpretime më të dobëta, të cilat rrëzohen lehtësisht. Në vend të përballjes me substancën reale të protestës, ndodh një simulim i debatit ku kundërshtohet një version i shtrembëruar i kërkesave.

Kabumi i tretë është red herring — zhvendosja e fokusit të debatit. Vëmendja publike nuk qëndron në përmbajtjen e kërkesave qytetare, por në identitetin dhe motivet e aktorëve ndërmjetësues. Kjo transformon debatet mbi politika në konflikte simbolike dhe narrative politike.

Sipas teorisë së Jürgen Habermas, hapësira publike funksionon mbi racionalitetin komunikativ, ku forca e argumentit përcaktohet nga koherenca, jo pozita e folësit. Kur komunikimi politik dominohet nga strategji perceptive, ndodh zhvendosje drejt racionalitetit instrumental, ku qëllimi nuk është e vërteta, por ndikimi mbi opinionin publik.

Reagimet institucionale të Edi Ramës dhe Taulant Ballës përbëjnë përshembull tipik të këtij procesi. Në vend të përqendrimit në shqetësimet reale sociale dhe politike të protestuesve, fokusi u zhvendos plotësisht në sulmimin personal të ndërmjetësit.

Kjo qasje dobëson funksionin deliberativ të demokracisë. Kur politika shmang përballjet me përmbajtje reale dhe e zëvendëson atë me delegjitimim personal, hapësira publike shtrembërohet dhe racionaliteti i debatit zvogëlohet, duke lënë qytetarëve jo një përgjigje në kërkesat e tyre, por një konflikt personal.

Burim: Fjala
— Redaksia ZHURMA