Nisma e Trajanovit për konfliktin e 2001-shit ngjall reagime të forta

Zhvillimet e fundit rreth çështjes së konfliktit të vitit 2001 kanë sjellë në vëmendje debatet mbi Ligjin për Amnisti dhe interpretimin e tij autentik, pasi kreu i LD-së, Pavle Trajanov, ka dorëzuar një nismë në Gjykatën Kushtetuese. Përmes këtij hapi, kërkohet anulimi i interpretimit autentik të nenit 1, në mënyrë që të dyshuarit për krime lufte në pesë rastet e shqyrtuara nga Tribunali i Hagës të mund të ballafaqohen me përgjegjësi penale, pavarësisht faktit se për ta nuk pati asnjëherë prova apo dëshmi zyrtare gjatë gjithë kësaj periudhe.

Këtë nismë e ka kundërshtuar ashpër ish-Avokati i Popullit dhe juristi i njohur, Naser Ziberi. Gjatë një prononcimi televiziv në emisionin «Gjurmët», ai ka kujtuar se Gjykata Kushtetuese është prononcuar tashmë tri herë rresht për këtë temë specifike, konkretisht gjatë viteve 2003, 2007 dhe 2012, duke hedhur poshtë mundësinë e çfarëdo lloj rishqyrtimi. Ziberi ka shtuar se çdo përpjekje për të rihapur këtë çështje do të paraqiste shkelje të rëndë jo vetëm ndaj vendimeve të Tribunalit të Hagës dhe ligjit për amnistinë, por gjithashtu do të cënonte drejtpërdrejt parimet themelore të paqes të vendosura përmes Marrëveshjes së Ohrit.

Duke analizuar kontekstin historik të ngjarjeve, juristi ka sjellë në vëmendje se edhe gjatë vitit 2002, pavarësisht se marrëveshja u arrit me ndërmjetësimin e ambasadorit të atëhershëm të NATO-s, Nikolas Hendrik, i njohur gjerësisht me nofkën Bigman, krerët e politikës maqedonase kishin tentuar përsëri ta shtrembëronin tekstin ligjor duke e prekur drejtpërdrejt nenin 1. Për këtë arsye, Ziberi u ka bërë thirrje subjekteve politike, e veçanërisht koalicionit VLEN dhe Qeverisë, që të tregojnë vigjilencë dhe të mos lejojnë dhënien e një mendimi pozitiv favorizues ndaj nismës së Trajanovit.

Sipas informacioneve të bëra të publike, Gjykata Kushtetuese i është drejtuar zyrtarisht ekzekutivit për të siguruar një mendim lidhur me nismën në fjalë. Duke qenë se qeveria nuk ka ndërtuar ende një qëndrim përfundimtar, Ziberi vlerëson se beteja e parë institucionale duhet zhvilluar pikërisht atje, në mënyrë që qëndrimi zyrtar shtetëror të përputhet plotësisht me praktikën e deritanishme të Gjykatës Kushtetuese, e cila konsideron se nuk ka mbetur lëndë e vlefshme për shqyrtim.

Në të njëjtën linjë kundërshtuese janë pozicionuar edhe forcat politike. Të pyetura rreth kësaj nisme në emisionin «N’Dritë», partitë politike VLEN dhe BDI kanë bërë të qartë se nuk pajtohen aspak me nisma të tilla. Përfaqësuesit e tyre politikë, Bekim Qoku dhe Arbër Ademi, kanë shprehur kundërshtimin e tyre ndaj përpjekjeve për të rikthyer tema që mund të destabilizojnë situatën politike dhe ndër-etnike në vend.

Burimet: Almakos; Tetova Sot; Zhurnal.mk; Alsat-M (klaster 4 outlets).