Nis heqja e digës në lumin Mirusha për rrjedhë të lirë
Organizata mjedisore Ecopana nis ndërhyrjen e parë të këtij lloji në Kosovë në lumin Mirusha.
Një hap i ri dhe pa precedent për mjedisin në vend ka filluar të zbatohet në rrjedhën e lumit Mirusha, ku organizata mjedisore Ecopana ka ndërmarrë nismën për largimin e një dige ekzistuese. Qëllimi kryesor i këtij angazhimi është rivendosja e qarkullimit të pandërprerë dhe natyror të ujit, duke shënuar kështu një zhvillim të paprecedentë në shkallë vendi për sa i përket çlirimit të lumenjve nga barrierat e ndërtuara më parë.
Sipas njoftimit të lëshuar nga organizata përkatëse, struktura e vendosur në atë zonë ndodhet në kushte të rënda degradimi. Prania e saj jo vetëm që bllokon lëvizjen e lirë të ujit, por shkakton gjithashtu grumbullimin e vazhdueshëm të sedimenteve dhe masave ujore. Këta faktorë kanë ngritur shqetësime serioze lidhur me rrezikun e vërshimeve dhe mbrojtjen e popullsisë vendase që banon afër brigjeve të lumit.
Vendimi për këtë ndërhyrje nuk ka qenë i rastësishëm, pasi ai mbështetet mbi një bazë të gjerë dokumentesh, analizash profesionale dhe dakordimesh ndërinstitucionale. Puna në terren po zhvillohet në harmoni të plotë me udhëzimet dhe vendimin e nxjerrë nga Ministria e Mjedisit dhe Planifikimit Hapësinor, e cila mbështet heqjen e pengesave të vjetruara nga rrjedhat ujore kombëtare.
Në njoftimin e shpërndarë nga Ecopana theksohet qartë: «Për herë të parë në Kosovë, po hiqet një digë për t’ia rikthyer lumit rrjedhën e lirë». Ky hap përbën një moment historik për mjedisin, pasi deri më tani nuk ka pasur ndërhyrje të ngjashme për eliminimin e barrierave artificiale në ujërat rrjedhëse të vendit.
Përveç aspektit hidrologjik, zona e Mirushës ka një vlerë të jashtëzakonshme për ruajtjen e pasurisë natyrore dhe të gjallesave. Në këtë mjedis është zbuluar lloji i merimangës Eratigena mirusha, i cili mban pikërisht emrin e këtij lumi. Pasi të përfundojë faza e heqjes së digës, organizata synon të vazhdojë angazhimin e saj përmes rehabilitimit të shtratit të lumit dhe vëzhgimit të vazhdueshëm të situatës mjedisore. Përvoja e fituar nga ky projekt shërben si model që do të zbatohet edhe në nismat e ardhshme për pastrimin e lumenjve të tjerë në Kosovë.
E gjithë kjo punë po realizohet me ndihmën dhe mbështetjen financiare të Open Rivers Programme, të cilës Ecopana i ka adresuar fjalë falënderimi për partneritetin e deritanishëm në këtë projekt të rëndësishëm.
Burimet: Prizren Press; Lajmi.net; Bota Sot; Gazeta Express; Epoka e Re (klaster 6 outlets).