Mbi 90% e zjarreve në Shqipëri shkaktohen nga veprimet njerëzore
Analiza e Bjorn Runës argumenton se flakët duhen luftuar me parandalim, e jo vetëm pasi kanë marrë malin: beteja e parë nis qysh në shkurt.
TIRANË — Mbi 90% e zjarreve në Shqipëri lidhen me aktivitetin njerëzor: nga djegia e kullotave dhe mbetjeve bujqësore, te pakujdesia dhe, në një masë më të vogël, zjarrvënia e qëllimshme, sipas raportit 'Landscape Fire Management' të vitit 2025, të cituar në analizën e Bjorn Runës për Shqiptarja, të botuar edhe nga Gazeta Tema.
Shqipëria digjet çdo verë dhe çdo verë, kur flakët përfshijnë pyje e fshatra, rifillon nga e para debati për helikopterët, zjarrfikësit dhe pajisjet. Autori thekson se zjarret e verës nuk befasojnë më askënd — janë ngjarje që priten, jo situata emergjente, sepse stina e nxehtë nis gjithnjë e më herët se korriku e gushti.
Ndryshimi i klimës është pjesa kryesore e shpjegimit, por, sipas analistit, kohët e fundit është kthyer edhe në një justifikim të rehatshëm. Shqipëria e vetme s'mund të sprapsë një proces global të krijuar nga dekada ndotjeje dhe konsumi që nuk kanë nisur në vend dhe shtrihen larg kufijve tanë.
Megjithatë, argumenti qendror i analizës është se shumica e zjarreve sot nuk nisin për shkaqe natyrore e se beteja humbet kur flakët kanë marrë malin, sado efiçiente të jetë përgjigja. Prandaj debati duhet të ndryshojë: nga reagimi, te parandalimi, që është më pak spektakolar por më efektiv.
Parandalimi, shkruan autori, do të thotë pastrimi i bimësisë rreth zonave të banuara e përgjatë rrugëve, krijimi e mirëmbajtja e brezave të zjarrit dhe e rrugëve të aksesit për shërbimet e emergjencës, identifikimi i burimeve të ujit dhe monitorimi i zonave ku zjarret përsëriten.
Ai kërkon edhe përcaktimin në avancë të zonave më vulnerabël dhe përqendrimin aty të burimeve para se të bjerë zjarri, e jo zhvendosjen e personelit dhe pajisjeve kur janë krijuar disa fronte njëkohësisht. Analisti vë në dyshim edhe monitorimin sistematik të zjarrvënësve.
Gati çdo gusht njoftohen arrestime e hetime për persona që ndezin zjarre, por, sipas autorit, s'ka monitorim sistematik gjatë javëve kur çdo shkëndijë mund të bëhet zjarr katastrofik. Asnjë masë nuk i eliminon zjarret e verës, por nuk duhet të sillesh sikur çdo zjarr është i paparandalueshëm: beteja e parë kundër një zjarri gushti duhet të nisë qysh në shkurt.
Burim: Shqiptarja
— Redaksia ZHURMA