Luigj Gurakuqi zyrtarizoi shkollën e parë shqipe në Nikaj-Mërtur më 1917

GJONPEPAJ — Drejtori i Përgjithshëm i Arsimit, Luigj Gurakuqi, zyrtarizoi hapjen e shkollës së parë shqipe në Gjonpepaj të krahinës së Nikaj-Mërturit më 16 qershor 1917. Përmes këtij akti të rëndësishëm zyrtar, ai emëroi At Nikollë Kolajn si mësuesin e parë të kësaj vatre arsimore.

Kjo nismë arsimore u ngrit falë kërkesës së vendosur dhe mbështetjes së atdhetarëve të shumtë vendas si Sokol Basha, Tunxh Miftari e Bek Selimi. Gjatë viteve 1915-1916, ata kishin organizuar mësimet e para në mjediset e kishave, duke kapërcyer largësinë e madhe gjeografike dhe mungesën e mjeteve të komunikimit.

Për të financuar ngritjen e shkollës, administrata shtetërore e asaj kohe akordoi një fond të veçantë prej 900 koronash argjendi për blerjen e tokës pranë kishës. Gjithashtu, u miratua edhe një kredi prej 3000 koronash për ndërtimin e godinës së re shkollore për fëmijët e zonës.

Funksionimi i rregullt i shkollës dokumentohet nga letra e shkruar me dorë nga famullitari A. Vjerdha më 29 nëntor 1917, ku kërkoheshin 30 abetare dhe 60 fletore. Kjo dëshmon se institucioni arsimor po funksiononte normalisht dhe me një numër të konsiderueshëm nxënësish në atë periudhë të vështirë historike.

Në maj të vitit 1918 u përurua ndërtesa e re shkollore, ngjarje kjo e pasqyruar gjerësisht edhe në gazetën e kohës "Posta e Shqypnisë". Në ceremoninë e bekimit morën pjesë paria vendase, Sokol Basha, klerikët dhe komandanti austro-hungarez i zonës, majori Verubis dhe oficerë të tjerë.

Mësimi nisi fillimisht për rreth 50 fëmijë, ndërsa autoritetet kishin si synim të hapnin edhe një internat për ata që jetonin larg shkollës. Nxënësit mësonin lëndë si aritmetikë e histori, duke gëzuar edhe përkrahjen e figurave si Mati Logoreci dhe Gaspër Beltoja, që ndihmuan procesin arsimor.

Në 100-vjetorin e saj të organizuar në vitin 2017, shkolla historike e Gjonpepajt u nderua me dekoratën e lartë shtetërore "Naim Frashëri" për kontributin e saj të çmuar. Ky vlerësim dëshmon për trashëgiminë e pasur kulturore dhe arsimore që kjo vatër la pas ndër vite.

Burim: BalkanWeb
— Redaksia ZHURMA