Kosova rrezikon të humbasë një pjesë të 882 milionë eurove të BE-së

Komisioni Evropian ka ndarë 61.8 milionë euro parafinancim për Kosovën në kuadër të Instrumentit për Reforma dhe Rritje, ndërsa kërkesa e parë për disbursim po vlerësohet. Kosova rrezikon të humbasë një pjesë nga gjithsej 882.6 milionë euro nëse nuk i përmbush reformat e caktuara brenda afatit të lejuar.

Vendimi për financimin vjen pas një sërë hapash zyrtarë të ndërmarrë gjatë vitit 2026. Mjetet prej 61.8 milionë eurove u liruan më 16 prill 2026, pasi Kosova ratifikoi marrëveshjet për instrumentin dhe huanë në fillim të shkurtit. Në mars, vendi miratoi strukturën e zbatimit dhe emëroi një koordinator për këtë instrument. Më pas, në korrik, pas afatit të qershorit 2026, Kosova dorëzoi kërkesën e parë zyrtare për disbursim.

Kjo kërkesë e parë mbulon zbatimin e 64 hapave që nga themelimi i instrumentit e deri në qershor 2026, njoftoi një zëdhënës i Komisionit Evropian. Sipas Komisionit Evropian, periudha shtesë ka përfunduar në fund të qershorit 2026 për 13 nga këta 64 hapa, të cilët fillimisht ishin planifikuar të përmbusheshin në qershor të vitit 2025. Përfitimi i plotë prej 882.6 milionë eurosh varet nga përmbushja e Agjendës së Reformave, si dhe plotësimi i parakushteve dhe kushteve të përgjithshme.

Shërbimet e Komisionit Evropian aktualisht janë duke vlerësuar kërkesën e dorëzuar në korrik, ndërsa rezultati i këtij vlerësimi nuk është bërë ende i ditur. Afati i ardhshëm i raportimit është janari i vitit 2027, periudhë në të cilën do të përfundojnë periudhat shtesë për hapat që fillimisht parashikoheshin të përmbusheshin në dhjetor të viteve 2024 dhe 2025.

Gjatë një vizite në Kosovë në fillim të këtij muaji, presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi se Kosova mund të marrë 882 milionë euro sipas Planit të Rritjes dhe konfirmoi se janë marrë 62 milionë euro si parafinancim. Von der Leyen shtoi se zbatimi i reformave dhe përdorimi i instrumenteve të Planit të Rritjes mund ta afrojë Kosovën me tregun e përbashkët evropian.