Komisioni Evropian dënon dhunën në protestat në Tiranë dhe kërkon reagim proporcional

TIRANË — Komisioni Evropian dënoi më 18 tetor përdorimin e dhunës, zjarrvëniet dhe sulmet ndaj institucioneve shtetërore gjatë protestave në Tiranë dhe në qytete të tjera të Shqipërisë, duke kërkuar që reagimi i autoriteteve të jetë proporcional dhe në përputhje me ligjin. Ky reagim ndërkombëtar vjen ndërsa në ditën e gjashtë të protestave studentore u përdorën molotovë, gurë, gaz lotsjellës, topa uji dhe plumba gome, si dhe u djegën hyrja e Ministrisë së Brendshme, Komisariati nr. 3 në Tiranë dhe u sulmuan zyrat e Partisë Socialiste.

Përpjekjet e Shqipërisë për t'u integruar në strukturat evropiane zhvillohen në një kuadër më të gjerë reformash, siç raportoi Zhurma më 2 tetor 2026, kur Komisioni Evropian propozoi përfshirjen e nëntë vendeve kandidate në një treg të përbashkët evropian.

Sipas komunikatës së publikuar nga Komisioni Evropian në Bruksel, aktet e dhunës, dëmtimi i pronës publike e private dhe sulmet mbi godinat institucionale nuk kanë vend në një shoqëri demokratike. Komisioni Evropian nëvizoi se liria e tubimit dhe e shprehjes janë të drejta themelore që duhet të ushtrohen në mënyrë paqësore, ndërsa përgjegjësit për trazirat duhet të përballen me drejtësinë përmes procesit të rregullt ligjor. Po ashtu, Komisioni Evropian përshëndeti zotimin e autoriteteve shqiptare për mbrojtjen e së drejtës për protestë dhe vlerësoi se si vend kandidat që shënon përparim drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, Shqipëria duhet t'i adresojë pakënaqësitë përmes rrugëve paqësore dhe dialogut konstruktiv.

Nga ana e saj, Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Tiranë kërkoi qetësi dhe vetëpërmbajtje gjatë ditës së pestë të protestave kundër qeverisë së kryeministrit Edi Rama, sipas deklaratës së saj publike. Ambasada e SHBA-së theksoi se dhuna, trazirat, shkatërrimi i pronës dhe lëndimi fizik i të tjerëve nuk përbëjnë angazhim qytetar, duke u bërë thirrje të gjitha palëve që të tregojnë maturi. Ndërkohë, Ministria e Shëndetësisë njoftoi për tre të lënduar gjatë përplasjeve në rrugë, mes të cilëve edhe një 15-vjeçar, ndërsa kryetari i Kuvendit, Niko Peleshi, dënoi po ashtu sulmet ndaj institucioneve dhe dëmtimin e pronës.

Autoritetet shqiptare do të duhet të garantojnë mbrojtjen e së drejtës së protestës paqësore dhe të ndjekin procedurat e rregullta ligjore për personat përgjegjës për aktet e dhunës, në përputhje me udhëzimet e Brukselit.

Komisioni Evropian deklaroi se «dhuna nuk ka vend në një shoqëri demokratike, dhe reagimi ndaj saj duhet të mbetet brenda kornizës së ligjit dhe të jetë proporcional». Institucioni evropian shtoi gjithashtu se «liria e tubimit dhe e shprehjes janë të drejta themelore dhe vlera thelbësore evropiane, të cilat duhet të respektohen dhe të ushtrohen në mënyrë paqësore». Ndërkaq, Ambasada e Shteteve të Bashkuara në Tiranë deklaroi se «u bëjmë thirrje të gjithë qytetarëve që zgjedhin të demonstrojnë ta ushtrojnë të drejtën e tyre për protestë në mënyrë paqësore, pa akte të dhunshme».