Hetim për përdorimin e plumbave të gomës në protestat në Tiranë

Agjencia e Mbikëqyrjes Policore ka nisur verifikimet për ndërhyrjet e efektivëve gjatë protestave në Tiranë, ku u identifikuan të paktën 16 qytetarë dhe gjashtë gazetarë të lënduar nga predhat kinetike mes 17 dhe 24 tetorit. Verifikimet pasojnë 63 ankesa të administruara për përdorimin e forcës nga policia shqiptare.

Protestat në kryeqytetin shqiptar e kanë zanafillën në një lëvizje paqësore të nisur më 31 maj 2026. Situata u përshkallëzua prej mesit të tetorit, kur qendra e Tiranës u mbulua nga gazi lotsjellës, ndërsa veprimet e policisë u shoqëruan me përdorimin e armëve me plumba gome për shpërndarjen e protestuesve.

Gjatë përplasjeve të 24 tetorit pranë Teatrit të Kukullave, protestuesi 24-vjeçar Erjon Vishkulli nga Elbasani, pjesëtar i grupimit "Tifozët Kuq e Zi", u godit nga një plumb gome në syrin e majtë. Sipas pamjeve filmike, Vishkulli po vraponte drejt sheshit "Skënderbej" larg vijës së përplasjeve kur u rrëzua i dëmtuar. Ai u dërgua fillimisht në Spitalin Universitar të Traumës në Tiranë dhe më pas u transportua me avion mjekësor drejt Italisë për trajtim të specializuar.

Të dhënat e mbledhura nga BIRN nga raportimet publike, pamjet filmike dhe organizatat e të drejtave të njeriut tregojnë se persona të lënduar kanë pësuar goditje në kokë, fytyrë, qafë, kraharor, bark e shpinë. Pamjet që tregojnë efektivë të Forcave të Ndërhyrjes së Shpejtë duke qëlluar në drejtim horizontal ngrenë dyshime për shkelje të Udhëzuesit të Kombeve të Bashkuara të vitit 2020 mbi armët jo vdekjeprurëse, i cili ndalon shënjestrimin e pjesëve të ndjeshme të trupit.

Agjencia e Mbikëqyrjes Policore po kryen hetimet për secilin rast me iniciativën e saj dhe në vijim të denoncimeve të pranuara. Ndërkohë, Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit nuk iu përgjigj kërkesave për koment lidhur me akuzat e ngritura për shkelje të standardeve.

Juristja e të drejtave të njeriut Erida Skëndaj tha se plumbat e gomës dhe predhat kinetike trajtohen nga standardet ndërkombëtare si mjete të jashtëzakonshme, të lejuara vetëm kur është e domosdoshme dhe në mënyrë proporcionale.

Eksperti i sigurisë Redion Qirjazi tha se element shqetësues është lirshmëria me të cilën përdoren armët jovdekjeprurëse me të shtënë. Ai shtoi se ato duhet të përdoren vetëm si masë e fundit dhe specifikisht kur ekziston një kërcënim i menjëhershëm për dëmtim serioz apo humbje jete.

Ministri i Punëve të Brendshme, Ervin Demo, deklaroi: «Agjencia e Mbikëqyrjes Policore, si me iniciativën e saj, ashtu edhe në vijim të 63 ankesave dhe denoncimeve të administruara, po kryen hetimet dhe verifikimet përkatëse për secilin rast. Askush nuk është mbi ligjin. As ai që proteston, as ai që mban uniformën dhe ka detyrimin ta zbatojë atë».