Gusia: Vlerësimi i rrezikut dështoi në rastin e Arlinda Zekajt

Kryeshefja ekzekutive e Agjencisë për Barazi Gjinore, Edi Gusia, deklaroi se vlerësimi i rrezikut nuk u krye si duhet në rastin e Arlinda Zekajt, e cila u vra mbrëmjen e së dielës. Gusia raportoi në Komisionin për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore dhe Peticione, ku u diskutua për dështimet e mundshme institucionale dhe trajtimin e rasteve të dhunës në familje, duke ngritur shqetësime lidhur me masat e sigurisë dhe vendimet e organeve kompetente.

Siç raportoi Zhurma më 28 tetor 2026, Arlinda Zekaj i kishte kërkuar ndihmë edhe Këshillit Gjyqësor para vrasjes, ndërsa dokumentet zyrtare dhe thirrjet e saj të vazhdueshme kishin zbardhur më parë kërcënimet me vrasje, dhunën dhe përplasjet për kujdestarinë e djalit, siç u përcoll në artikullin tonë mbi thirrjet e ndihmës dhe dokumentet e zbardhura.

Gjatë mbledhjes së komisionit, deputetja e Partisë Demokratike të Kosovës, Sala Jashari, kërkoi nga kryeshefja e Agjencisë për Barazi Gjinore rekomandime dhe një raport analitik për të identifikuar hallkat ku ka dështuar ligji për mbrojtjen e grave nga dhuna, veçanërisht në rastin e Pejës, siç theksoi Jashari gjatë diskutimit. Përgjigjja e Edi Gusisë u përqendrua te analiza e rrethanave, ku ajo vlerësoi se bazuar në informacionet e publikuara në media, nuk ishin marrë parasysh kërcënimet nga anëtarët e tjerë të familjes së ish-bashkëshortit të viktimës.

Sipas Edi Gusisë, në momentin kur gruaja ishte kthyer në shtëpi, atje ndodhej kunati i saj, i cili kishte 11 vepra penale dhe nuk jetonte në atë bashkësi familjare, por ishte sjellë aty për t'i bërë presion asaj që të mos qëndronte në shtëpinë e saj. Gusia shtoi se kur policia kërkon nga prokuroria që t'i adresojë urdhrat mbrojtës te gjykatat, bëhet vlerësimi i rrezikut, dhe në këtë rast është dashur të kishte një urdhër mbrojtës edhe ndaj kunatit dhe vjehrrës, që ata të mos guxonin të qëndronin aty.

Kryetarja e Komisionit për të Drejtat e Njeriut, Barazi Gjinore dhe Peticione, Fatmire Mulhaxha, rekomandoi themelimin e një komisioni hetimor për trajtimin e këtij rasti, ndërsa në diskutime u përfshinë edhe shqetësimet rreth funksionimit të Qendrave për Punë Sociale. Gusia bëri të ditur se fëmija i mitur fillimisht i ishte dhënë babait të dhunshëm e më pas Qendra për Punë Sociale kishte ndryshuar vendim duke ia dhënë nënës, duke treguar sipas saj mungesë të një vlerësimi të mjaftueshëm të rrezikut nga ana e institucioneve.

Duke sqaruar mandatin e institucionit që ajo drejton, Edi Gusia theksoi se Agjencia për Barazi Gjinore nuk ka kompetencë ligjore ose mandat për të trajtuar rastet e dhunës në familje apo të diskriminimit, pasi kompetencat janë të ndara qartë me ligj mes komisionit në Kuvend, agjencisë ekzekutive dhe institucionit të Avokatit të Popullit. Ajo përmendi gjithچنین se agjencia prej vitit 2019 ka hartuar një manual për Ministrinë e Arsimit për parandalimin e stereotipeve gjinore në tekstet shkollore, duke kërkuar që ministria të jetë më strikte në monitorimin e recensentëve gjatë përdorimit të tij.

Lidhur me mbështetjen financiare për strehimoret e viktimave të dhunës, kryeshefja e Agjencisë për Barazi Gjinore njoftoi se Ministria e Punës dhe Mirëqenies Sociale ka ndarë 1.5 milion euro për dhjetë qendra në Republikën e Kosovës, prej të cilave njëra është strehimore për trafikim me qenie njerëzore e udhëhequr nga Qeveria dhe nëntë të tjerat janë drejtuar nga organizata të shoqërisë civile. Ajo theksoi se komunat kanë detyrim ligjor të kontribuojnë në financimin e strehimoreve rajonale, por jo të gjitha komunat e përmbushin këtë obligim, çështje kjo që sipas saj duhet të adresohet përmes Ministrisë së Pushtetit Lokal.