Sa fibra ditësisht zvogëlojnë rrezikun e demencës dhe sëmundjeve kronike?
90-97% e të rriturve nuk arrijnë 25-30 gramët e rekomanduara; studimet me binjakë tregojnë përmirësime kognitive brenda 3 muajsh.
Fibrat ushqyesi thelbësor që mund të përmirësojnë shëndetin, të zgjasin jetëgjatësinë dhe të mbrojnë funksionet e trurit, sipas BBC. Dietat e pasura me drithëra të plota, fruta, perime, bishtajore, arra dhe fara, të gjithë të pasura me fibra, kanë përfitime të mëdha për trupin dhe trurin. Megjithatë, shumë njerëz ende nuk konsumojnë sasinë e mjaftueshme të fibrave, me rreth 90-97% të të rriturve që nuk arrijnë sasinë e rekomanduar ditore. Fibrat janë karbohidrate që nuk tretën lehtësisht nga enzimat e tretjes dhe kalojnë kryesisht të paprekura në zorrë. Ato japin ndjesinë e ngopjes për më gjatë dhe ndihmojnë në rritjen graduale të nivelit të sheqerit në gjak.
Dietat me fibra lidhen me indeks më të ulët të masës trupore dhe më pak yndyrë në zonën e barkut. Konsumi i rreth 25-30 gram fibrash në ditë është treguar të ulë rrezikun e sëmundjeve kardiovaskulare, diabetit tip 2 dhe kancerit të zorrës së trashë. Fibrat kanë ndikim të madh tek mikrobioma e zorrëve. Ndërsa bakteret e zorrës tretin fibrat, prodhohen acide yndyrore me zinxhir të shkurtër, si butirati, që ofrojnë energji për qelizat dhe ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit të zorrëve.
Këto produkte metabolike lidhen me përmirësimin e funksionit njohës dhe ngadalësimin e rënies kognitive tek të moshuarit. Studime të fundit tregojnë se dieta e pasur me fibra lidhet me rrezik më të ulët të demencës dhe përmirësim të funksionit njohës. Në një provë të kontrolluar të rastësishme me binjakë, shtesat me fibra prebiotike treguan përmirësim në testet kognitive brenda tre muajve, duke konfirmuar lidhjen shkakësore mes fibrave dhe shëndetit të trurit.
Fibrat gjithashtu ndikojnë pozitivisht në humor, cilësinë e gjumit dhe mirëqenien mendore, duke reduktuar inflamacionin dhe rritjen e baktereve përfitues në zorrë. Tek pacientët me Alzheimer është vërejtur një nivel më i ulët i butiratit dhe baktereve që e prodhojnë atë, duke sugjeruar një lidhje të drejtpërdrejtë mes shëndetit të zorrëve dhe trurit. Për të rritur konsumin e fibrave, mund të përfshini fruta dhe perime në çdo vakt, të përdorni bishtajore si bizele dhe thjerrëza, të hani arra dhe fara dhe të përdorni shtesa të fibrave për ata që kanë vështirësi në gëlltitje.
Burim: ATSH, https://ata.gov.al/2026/07/16/fokus-fibrat-ushqyesi-thelbesor-qe-mbron-trurin-dhe-zgjon-shendetin/
— Redaksia ZHURMA