ESHR konstaton mangësi serioze në sigurinë kibernetike të Fondit Pensional

Enti shtetëror për revizion (ESHR) konstatoi dobësi serioze në zbatimin e masave parandaluese për sigurinë informatike në Fondin për Sigurimin Pensional dhe Invalidor të Maqedonisë së Veriut, ku janë plotësuar vetëm 30% e vendeve të punës në sektorin e informatikës dhe rrezikohen të dhënat e qytetarëve, sipas një raporti të publikuar më 22 tetor.

Sipas revizionit të suksesit me temë "Zbatimi i masave parandaluese për sigurinë e informacionit në sistemin e TI-së të Fondit për sigurimin pensional dhe invalidor të Maqedonisë së Veriut", institucioni përballet me mungesë të një qasjeje strategjike gjithëpërfshirëse. Raporti tregon se në periudhat e mëparshme ka patur mosmiratim të strategjisë së teknologjisë informative, procedura të pamiratuara ose të papërditësuara, si dhe mospërmbushje të obligimit ligjor për vlerësimin e rreziqeve.

Raporti i ESHR-së vë në dukje dobësi të theksuara në kapacitetet njerëzore dhe në përgatitjen për përballjen me incidentet kibernetike. Në Sektorin e Informatikës të Fondit, nga 57 pozita të parashikuara me sistematizim, punojnë vetëm 17 persona. Gjendja mbetet edhe më alarmante në Njësinë për Infrastrukturë dhe Mbështetje të TI-së, ku nga 13 vende pune është me vetëm një punonjës dhe nuk ka asnjë përgjegjës për sigurinë e informacionit, sipas të dhënave zyrtare. Po ashtu, ESHR njoftoi se trajnimi i fundit profesional për aftësitë e TI-së u mbajt në vitin 2022, ndërsa në vitin 2023 u publikua vetëm një trajnim online në ueb-faqen e MKD-CIRT. Prokurimet e planifikuara për trajnime gjatë viteve 2024 dhe 2025 nuk u realizuan fare.

Në lidhje me anën financiare, revizioni zbuloi se në vitin 2024, kontratat e lidhura për prokurime publike në fushën e teknologjisë kapnin vlerën e 12.393 mijë denarëve, me një pjesëmarrje prej vetëm 2,04% në shpenzimet e përgjithshme të Fondit, duke përjashtuar përfitimet sociale. ESHR llogariti se mjetet e ndara për sigurinë e informacionit në vitin 2024 përfaqësonin vetëm 1 denar për çdo 10.000 denarë pensione të përllogaritura dhe të paguara. Për shkak të financimit të kufizuar, Fondi nuk e ka realizuar blerjen e planifikuar të një qendre të të dhënave për ruajtje, një sistemi disqesh dhe komutatorëve optikë, duke ndikuar direkt në pamundësinë e zëvendësimit të infrastrukturës së vjetruar. Mungesa e investimeve dhe mjeteve financiare nënvizon rreziqet e vazhdueshme për mbrojtjen e të dhënave të përfituesve të cilët i realizojnë të drejtat e tyre përmes këtij institucioni.

«Me revizionin e kryer është konkluduar se zbatimi i masave parandaluese për sigurinë e informacionit në sistemin e TI-së të Fondit për Sigurimin Pensional dhe Invalidor paraqet dobësi që ndikojnë në nivelin e përgjithshëm të mbrojtjes efektive të informacionit dhe burimeve të TI-së, përmes të cilave menaxhohen të dhënat e përfituesve, të drejtat e të cilëve realizohen ekskluzivisht përmes Fondit», qëndron në kumtesën e ESHR-së.