Çfarë parashikoi 'Ulliri' i Selmanit për bregdetin shqiptar?

VLORË — Ekspozita personale "A Country without Olive Trees is Not a Country" e artistit Driton Selmani, e hapur këto ditë në Galerinë e Bregdetit në Radhimë të Vlorës, ka marrë rëndësi të papritur: u hap pikërisht kur protestat kundër ndërtimit të një resortit turistik në Zvërnec ndezën debatin publik në Tiranë e gjetkë.

"Pyetja që më intereson nuk është çka po ndërtojmë, por çka po zhdukim për ta ndërtuar atë", ka thënë Selmani duke folur për ekspozitën. Kjo pyetje artistike gjeti ushqim te kundërshtimi publik ndaj shndërrimit të Zvërnecit — zonë e mbrojtur natyrore — në hapësirë të turizmit të luksit.

Selmani, artist nga Kosova, e ka bazë të krijimtarisë raportin e njeriut me ekosistemin. Veprat e tij karakterizohen nga ironia e hollë dhe sarkazma shpotitëse ndaj çështjeve ekologjike. Minimaliste por alarmante, ato provojnë mendim ndryshe përmes mbishkrimeve, fotografive dhe ndërhyrjeve skulpturore.

Nën kurimin e Elian Stefës, ekspozita bashkon fotografi të përcjella me ndërhyrje skulpturore dhe mesazhe shkrimore. Ajo paraqet mozaikë të realizuar posaçërisht për projektin, piktura dhe dy objekte skulpturore. Duke punuar me materiale ndërtimi dhe marketingu urban, Selmani u jep formë fizike "fragmenteve të gjuhës, sloganeve dhe pohimeve poetike."

Koncepti kuratorial e pozicionon ekspozitën si dëshmitar "që refuzon të mbetet vëzhgues i heshtur" ndaj transformimit të Jugut të Shqipërisë, plazheve, maleve dhe ullishtave shekullore. Nocioni i ullirit qëndron në qendër — jo vetëm si simbol i vazhdimësisë mesdhetare, por si "arkiv i gjallë i ekspozuar ndaj presioneve të shpejtësisë dhe markëzimit."

Sipas konceptit kuratorial, ulliri bëhet "njëkohësisht shënjues dhe viktimë", figurë përmes së cilës lexohen pyetje mbi transformimin territorial. Ekspozita është konceptuar si pjesë e një projekti të dyfishtë që shpaloset përgjatë dy brigjeve — Rivierës Shqiptare dhe "Basel Social Club" — duke krijuar dialog mes peizazhit, punës dhe zhvillimit.

Selmani ka thënë se ekspozita nuk është mbi natyrën as mbi zhvillimin, por mbi kujtesën. "Kam ardhur në këtë bregdet të jugut çdo vit për më shumë se pesëmbëdhjetë vjet dhe gjatë asaj kohe kam kuptuar se disa vende nuk i banojmë vetëm ne; edhe ato na banojnë neve", ka thënë ai.

Burim: Koha.net
— Redaksia ZHURMA