Çfarë ka ndryshuar në kulturën e kafeneve në Iran pas luftës me SHBA?

Lufta me SHBA ka çuar në rritje të ndjeshme të çmimeve të kafesë dhe në shtypjen e autoriteteve ndaj kafeneve në Teheran, duke i detyruar të rinjtë dhe pronarët të përballen me sfida të reja ekonomike dhe politike në mënyrë të qëndrueshme.

Të rinjtë iranianë e shohin kafenenë si një strehë të sigurt për t’u takuar dhe pushuar; Ainaz, 19‑vjeçare nga Teherani, thotë: “Më pëlqen të shkoj në kafene, sepse aty takoj njerëz të llojeve dhe karaktereve të ndryshme”. Ajo shton se ndjehet më e lirë në kafene se në rrugë.

Inflacioni në Iran parashikohet të arrijë 69 % këtë vit, numri më i lartë që nga Revolucioni i vitit 1979. Një grua nga Teherani deklaron se 250 g kafe kushtojnë deri në 15 milionë rialë (≈8 USD), dyfish më shumë se një vit më parë. Kjo tregon se çmimet e kafesë po ngrihen në mënyrë alarmante.

Pronarët po përballen me rritje të kostove të furnizimit dhe me fuqinë blerëse të ulët të klientëve. Shumë prej tyre kanë filluar të ofrojnë çaj ose pije pa kafe, për të mbajtur të rinjtë në vendin e tyre të preferuar në mënyrë të qëndrueshme gjithashtu.

Presioni politik po rritet: në qershor policia mbylli forcë një kafene në qendër të Teheranit për interpretime të muzikës live. Në mars, zinxhiri “Lamiz” u urdhërua të mbyllej pasi gotat e kafesë konsideroheshin “politike fyese”. Disa lokale janë ndaluar për muzikë perëndimore ose vallëzim së fundi.

Saeed Jalili ka kritikuar kulturën e kafeneve duke e cilësuar si “një projekt perëndimor që synon të dobësojë vlerat tradicionale të familjes”. Ai thotë se “kafeneja krijon një hapësirë të tretë ku njerëzit largohen nga vetmia, duke e vënë në rrezik konceptin islamik të martesës”. Kritikimet e tij shfaqen pas protestave kundër politikave të qeverisë.

Pavarësisht këtyre sfidave, shumë kafene vazhdojnë të jenë plot, duke shërbyer si qendra kulturore ku organizohen promovime librash, shfaqje filmash, punëtori arti dhe koncerte. Për shumë iranianë, kafet janë “shtëpia e vetme” ku gjejnë pak gëzim dhe normalitet në një klimë të tensionuar.

*Burim: Shqiptarja, https://shqiptarja.com/lajm/kultura-e-kafeneve-ne-iran-perballet-me-presion-politik-dhe-ekonomik-cfare-ka-ndryshuar-pas-nisjes-se-luftes-me-shba* *— Redaksia ZHURMA*