BE-ja pritet t’u kërkojë Kosovës dhe Serbisë përparim në dialog
Udhëheqësit e Bashkimit Evropian pritet të paralajmërojnë Kosovën dhe Serbinë se mungesa e normalizimit pengon integrimin e tyre në samitin e 25 nëntorit.
Redaksia ZHURMA · · Përditësuar · 4 min lexim
Krerët e shteteve anëtare të Bashkimit Evropian pritet t’u kërkojnë Kosovës dhe Serbisë përparim në procesin e normalizimit gjatë samitit të ardhshëm BE-Ballkani Perëndimor që do të mbahet më 25 nëntor në Bruksel. Përmes një draft-deklarate përfundimtare, udhëheqësit evropianë do të paralajmërojnë se mungesa e zbatimit të marrëveshjeve vazhdon t’i pengojë të dyja palët drejt integrimit.
Procesi i ndërmjetësuar nga blloku evropian ka pësuar ngecje prej kohësh, me udhëheqësit e dy vendeve që nuk janë takuar më në nivel të lartë që nga shtatori i vitit 2023. Shefja e diplomacisë evropiane, Kaja Kallas, e cila mori detyrën në dhjetor të vitit 2024, nuk ka organizuar asnjë takim midis palëve. Si shkak për këtë ngërç janë përmendur zhvillimet e brendshme politike në rajon. Në Kosovë u përballën me një krizë institucionale që zgjati gati dy vjet. Në Serbi shpërthyen protesta në mbarë vendin pas shembjes së strehës së hyrjes në stacionin hekurudhor të Novi Sadit, ku vdiqën 16 persona. Më pas, zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi u fituan nga Lista e Studentëve.
Ndihma financiare në kuadër të Planit të Rritjes është lidhur drejtpërdrejt me ecjen përpara në zbatimin e marrëveshjeve të arritura. Në dokument nëvizohet se shtetet duhet të tregojnë respekt për vlerat evropiane, duke bashkëpunuar për çështjet e personave të zhdukur, Marrëveshjen për Çështjet e Pasardhësisë si dhe ekzekutimin e aktgjykimeve për krime lufte. Po ashtu, një pjesë e tekstitt i kushtohet përputhjes me Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë, ku partnerët që zbatojnë sanksionet do të përgëzohen, ndërsa të tjerëve do t'u kërkohet t'i bashkohen këtij qëndrimi.
Dokumenti përfundimtar pritet të miratohet zyrtarisht nga krerët e BE-së më 25 nëntor në Bruksel, me miratimin e përfaqësuesve të rajonit. Takimi i nivelit të lartë zhvillohet rreth gjashtë muaj pas samitit të mëparshëm në Tivat të Malit të Zi. Vendi mikpritës i samitit të kaluar synon mbylljen e kapitujve negociues deri në fund të këtij viti, ndërsa nënshkrimi i Traktatit të Anëtarësimit parashihet jo më herët se në qershor të vitit të ardhshëm, moment kur Mali i Zi do të marrë statusin e vendit aderues. Në të njëjtën kohë, blloku planifikon ringjalljen e bisedimeve mes Prishtinës dhe Beogradit sapo të formohet qeveria e re serbe.
Draft-deklarata përmban zotimin e prerë të bllokut evropian për zgjerim në rajon. “Ritheksojmë përkushtimin tonë të plotë dhe të palëkundur ndaj perspektivës së anëtarësimit të Ballkanit Perëndimor në BE. E ardhmja e Ballkanit Perëndimor është në Bashkimin tonë”, citohet në dokumentin e samitit. Lidhur me kërkesat për përballjen me të kaluarën, në draft thuhet se “çdo glorifikim i kriminelëve të luftës, mohim i gjenocidit dhe revizionizëm janë në kundërshtim me vlerat më themelore evropiane”. Për më tepër, udhëheqësit do të nëvizohet se “mbështetja në kuadër të Instrumentit për Reforma dhe Rritje për Ballkanin Perëndimor [Plani i Rritjes] kushtëzohet me angazhimin konstruktiv të partnerëve, përparimin e matshëm dhe rezultatet konkrete në normalizimin e marrëdhënieve të tyre”.
Pyetje e përgjigje
Kur do të mbahet samiti i ardhshëm BE-Ballkani Perëndimor?
Samiti i udhëheqësve të Bashkimit Evropian dhe vendeve të Ballkanit Perëndimor është caktuar të mbahet më 25 nëntor në Bruksel.
Me se kushtëzohet ndihma financiare nga Plani i Rritjes?
Mbështetja financiare kushtëzohet me angazhimin konstruktiv të palëve, përparimin e matshëm dhe rezultatet konkrete në normalizimin e marrëdhënieve mes tyre.
Kur ka qenë takimi i fundit i nivelit të lartë mes dy vendeve?
Udhëheqësit e Kosovës dhe Serbisë nuk janë takuar në nivel të lartë në kuadër të dialogut që nga shtatori i vitit 2023.
Lexo edhe
Më shumë →Koleksione · të dhëna të verifikuara
Vazhdo me më të lexuarat sot
Përditësuar