Alia: Drejtësia për krimet e luftës ende larg pritjeve
Gati tri dekada pas luftës në Kosovë, vetëm 77 persona janë dënuar për krime lufte.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
Gati tri dekada pas luftës në Kosovë, vetëm 77 persona janë dënuar për krime lufte nga institucionet gjyqësore vendore dhe ndërkombëtare, ndërsa drejtësia mbetet ende larg përmbushjes së pritjeve për rreth 10 mijë viktima civile.
Masakrat, vrasjet e civilëve, dëbimet me dhunë dhe krimet kundër popullsisë së pambrojtur nga forcat serbe përbëjnë një nga kapitujt më të rëndë të historisë, për të cilin familjet vazhdojnë të kërkojnë përgjigje të plota, sipas të dhënave të publikuara nga institucionet.
Departamenti Special i Gjykatës Themelore në Prishtinë ka trajtuar një sërë lëndësh gjatë periudhës nga 1 janari 2024 deri më 1 shtator 2026, ku sipas dokumentacionit zyrtar janë zgjidhur 17 lëndë, prej të cilave 13 kanë përfunduar me aktgjykime dënuese, ndërsa 19 të tjera mbeten në pritje të vendosjes. Amer Alija nga Fondi për të Drejtën Humanitare shprehet se ndryshimet në Kodin e Procedurës Penale kanë ndihmuar në ngritjen e numrit të aktakuzave në mungesë për personat që nuk ndodhen në territorin e vendit. Sipas Alijajt, «me ndryshimet e Kodit të Procedurës Penale kanë filluar të ngriten aktakuzat për gjykimet në mungesë dhe këto dy tri vitet e fundit kemi një numër të madh të aktakuzave në mungesë për krimet e luftës». Ai shton gjithashtu se përafërsisht çdo vit arrestohen rreth 10 të pandehur ose të dyshuar për këto vepra penale në vend. Si pengesë kryesore, Alija thekson mungesën e bashkëpunimit juridik me Serbinë dhe refuzimin e saj për të dorëzuar të dyshuarve para organeve të drejtësisë. «Që nga përfundimi i luftës deri më sot nga të gjitha institucionet gjyqësore, qoftë Haga, qoftë Kosova, UNMIK-u, EULEX-i janë dënuar rreth 77 kryerës të krimeve të luftës dhe në anën tjetër i kemi rreth 10 mijë viktima civile, pra shumë pak është bërë në këtë drejtim për t'u ofruar drejtësi familjarëve të viktimave të luftës», deklaron Alija.
Përveç sfidave të bashkëpunimit rajonal, procesi i zbardhjes së fatit të të zhdukurve dhe hetimit të plotë të krimeve vazhdon të mbetet një sfidë e hapur për shoqërinë dhe sistemin e drejtësisë.
Pyetje e përgjigje
Sa persona janë dënuar për krime lufte në Kosovë?
Sipas të dhënave të institucioneve gjyqësore, deri më sot janë dënuar rreth 77 persona nga institucionet vendore dhe ndërkombëtare.
Cilat janë lëndët e zgjidhura në Gjykatën Themelore në Prishtinë?
Nga 1 janari 2024 deri më 1 shtator 2026, Departamenti Special ka zgjidhur 17 lëndë, ku 13 prej tyre kanë përfunduar me aktgjykime dënuese.
Çfarë pengon vendosjen e plotë të drejtësisë për luftën?
Pengesat kryesore janë mungesa e bashkëpunimit juridik me Serbinë dhe refuzimi i saj për të dorëzuar personat e dyshuar për krime lufte.
