Zhurma Press E Enjte · 01 Tetor 2026 — Prishtinë · Tiranë · Shkup · Diaspora Treguesi Kërko Moti Rryma Ruajtur · 0 Abonohu falas
LIVE · 10:56 60+ burime · klasifikim automatik · mbikëqyrje redaksionale
E fundit Edicioni 07:00 · Mëngjesi
ZHURMA
Kronikë e zezë RAJ

Zvicra humb gati një të pestën e akullit në Alpe gjatë pesë viteve

Peizazhi i Alpeve zvicerane ka pësuar ndryshime dramatike, teksa shkencëtarët flasin për shkretëtira shkëmbore.

Redaksia ZHURMA 09:48 1 min lexim
Zvicra humb gati një të pestën e akullit në Alpe gjatë pesë viteve
FOTO · epokaere.com Arkivi ZHURMA

Peizazhi malor në Zvicër po transformohet në mënyrë dramatike pas një humbjeje të madhe të shtresave akullnajore gjatë pesë viteve të fundit. Zonat që dikur mbaheshin nga sasi të mëdha akulli tashmë janë shndërruar në terrene shkëmbore, të cilat ekspertët e fushës i përshkruajnë si hapësira të ngjashme me shkretëtirat hënore. Kjo rënie e madhe ka sjellë zvogëlimin e vëllimit të akullit me shifra domethënëse gjatë periudhës së analizuar, duke prekur rrënjësisht pasurinë natyrore të rajonit.

Sipas të dhënave nga raporti vjetor i monitorimit, gjatë muajve të parë të këtij viti, akullnajat shënuan rënie të ndjeshme të vëllimit të tyre, duke çuar deficitin total që nga viti dy mijë e një e njëzet në një përqindje të lartë. Pavarësisht kushteve të motit dhe temperaturave të larta gjatë stinës së verës, shkrimet zyrtare tregojnë se shkrirja mbetet afër niveleve rekord të regjistruara më parë. Kjo situatë vjen si pasojë e kombinimit të valëve të nxehtësisë me reshjet e pakta të dëborës gjatë muajve të dimrit.

Matthias Huss, i cili është glaciolog në ETH Zürich dhe gjithashtu autor kryesor i dokumentit shkencor, ka theksuar se ndryshimet po ndodhin me ritme që shumë qytetarë nuk arrijnë t'i kuptojnë plotësisht. Ai ka treguar se zonat aktuale të zhveshura kanë qenë të mbuluara nga trashësi të mëdha akulli vetëm pak kohë më parë. Në lidhje me këtë pamje, ai u shpreh se «është mbresëlënëse të qëndrosh në këtë peizazh hënor, ku vetëm pak vite më parë kishte një shtresë të madhe akulli. Tani është një shkretëtirë shkëmbore, ku kanë mbetur vetëm disa blloqe të vjetra akulli që shkrihen mbi shkëmbinjtë e nxehtë».

Hulumtimet e detajuara vënë në dukje se reduktimi i trashësisë mesatare ka prekur shumicën e akullnajave individuale. Për më tepër, vëzhgimet e specialistëve tregojnë një rrezik tjetër, ku uji nën sipërfaqe krijon hapësira boshe dhe shkakton shembje të brendshme të strukturave. Për këtë çështje, raporti i përgatitur nga Rrjeti Zviceran i Monitorimit të Akullnajave, në bashkëpunim me Komisionin Zviceran për Vëzhgimin e Kriosferës, shpjegon se «ka zgavra të mëdha, si vrima në djathë, në mes të akullit, me çati që shemben».

Burimet: Epoka e Re; Sinjali (klaster 2 outlets).

Komentet