Vazhdo leximin
⌕ ☆
Politikë

Xi Jinping: Në takimin historik me Trumpin dhe Putinin është në lojë paqja botërore

Kreu i shtetit kinez Xi Jinping, presidenti i SHBA-së Donald Trump dhe udhëheqësi rus Vladimir Putin takohen për herë të parë së bashku në samitin e APEC-ut në Shenzhen.

Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim

Kreu i shtetit kinez Xi Jinping, presidenti i SHBA-së Donald Trump dhe udhëheqësi rus Vladimir Putin takohen të enjten, më 19 nëntor 2026, për bisedime të drejtpërdrejta në Shenzhen të Kinës. Takimi zhvillohet në kuadër të samitit të APEC-ut dhe përbën herën e parë që të tre udhëheqësit mblidhen së bashku. Paraprakisht, udhëheqësi kinez Xi Jinping deklaroi se në këtë takimin me rëndësi historike është në lojë paqja botërore.

Xi Jinping: Në takimin historik me Trumpin dhe Putinin është në lojë paqja botërore
Foto: boldnews.al

Diskutimet mes tri fuqive kryesore zhvillohen pas skadimit në shkurt 2026 të NEW START, marrëveshjes së fundit të madhe amerikano-ruse për armët bërthamore, çka ka lënë botën pa një kuadër detyrues për kufizimin e armëve strategjike bërthamore. Më parë, në nëntor 2024, SHBA-ja dhe Kina kishin arritur një marrëveshje parimore për armët bërthamore dhe inteligjencën artificiale, ku ranë dakord se vendimi për përdorimin e armëve bërthamore duhet të mbetet gjithmonë në duart e njeriut. Ndërkohë, presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyj ka krahasuar bisedimet e Shenzhenit me një Jaltë 2.0, duke kujtuar Konferencën e Jaltës të vitit 1945 ku Bashkimi Sovjetik, SHBA-ja dhe Britania e Madhe diskutuan në Krime për riorganizimin e Evropës pas Luftës së Dytë Botërore.

Çështja e kontrollit të armatimeve shpërfaq dallime të thella mes palëve. Washingtoni synon reduktimin e arsenaleve bërthamore në mbarë botën dhe kërkon përfshirjen e Pekinit në marrëveshje. Megjithatë, Rusia dhe SHBA-ja zotërojnë secila rreth nëntë herë më shumë armë bërthamore se Kina. Për këtë arsye, udhëheqësit kinezë kërkojnë që dy fuqitë më të mëdha bërthamore të ulin fillimisht arsenalet e tyre përpara se Pekini të bëjë lëshime. Edhe pse Rusia ndan në parim qëndrimin se vendimmarrja bërthamore duhet t'u mbetet njerëzve, ajo ka bllokuar në të kaluarën disa marrëveshje ndërkombëtare përkatëse.

Në lidhje me Lindjen e Mesme, Trump kërkon të pengojë Iranin nga prodhimi i bombës atomike si dhe të kufizojë programet iraniane të raketave dhe dronëve. Në këtë kuadër, SHBA-ja ka akuzuar Pekinin se e mbështet ushtarakisht Teheranin përmes përbërësve ushtarakë dhe informacioneve satelitore, ndërsa shërbimet amerikane të inteligjencës raportojnë se edhe Rusia i ofron Iranit të dhëna satelitore. Nga ana e tyre, Kina dhe Rusia i kanë dënuar sulmet amerikane dhe izraelite ndaj Iranit. Kina, e cila blen sasi të mëdha të naftës iraniane, preket drejtpërdrejt nga bllokimi i Ngushticës së Hormuzit dhe është përpjekur të ndërmjetësojë bashkë me Pakistanin. Ndërkaq, Moska ruan marrëdhënie të ngushta me Teheranin, prej nga ka marrë dronë Shahed për përdorim në luftën e saj në Ukrainë.

Udhëheqësit pritet të përballen me një agjendë komplekse gjatë samitit të APEC-ut, ku ende mbetet e hapur nëse do të arrihet ndonjë deklaratë e përbashkët tripalëshe me karakter detyrues për çarmatimin ose krizat rajonale.

Udhëheqësi ukrainas Zelenskyj paralajmëroi publikisht për rrezikun e ndarjes së zonave të ndikimit, duke deklaruar se takimi mund të kthehet në një «Jaltë 2.0». Nga ana tjetër, Xi Jinping u shpreh paraprakisht se kjo tryezë e përbashkët përfaqëson një «takim me rëndësi historike» ku vendoset «paqja botërore».

Pyetje e përgjigje

Kur dhe ku takohen Trump, Xi dhe Putin?

Udhëheqësit e SHBA-së, Kinës dhe Rusisë takohen më 19 nëntor 2026 në Shenzhen të Kinës, në kuadër të samitit të APEC-ut.

Cilat janë temat kryesore të diskutimit?

Në fokus janë reduktimi i arsenaleve bërthamore pas skadimit të marrëveshjes NEW START, konflikti me Iranin, lufta në Ukrainë dhe tregtia botërore.

Çfarë ka deklaruar Ukraina për këtë samit?

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyj ka paralajmëruar për një Jaltë 2.0, duke i krahasuar bisedimet me konferencën e vitit 1945 për riorganizimin e Evropës.

Lexo edhe

Më shumë →
Facebook WhatsApp X
Gjeni një gabim? Na shkruani dhe e korrigjojmë
LIVE Veternik 2 Prishtinë 24 kamera →

Koleksione · të dhëna të verifikuara

Vazhdo me më të lexuarat sot

Përditësuar

Pyet Zhurmën
Shërbime, enciklopedi dhe lajme