Vlerësimi i ECDC tregon dobësitë e BE-së në krizat shëndetësore
BE po përmirëson gatishmërinë ndaj krizave shëndetësore, por mungesa e stafit dhe e të dhënave mbeten sfida serioze.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
Qendra Evropiane për Parandalimin dhe Kontrollin e Sëmundjeve (ECDC) ka përfunduar ciklin e parë të vlerësimeve mbi gatishmërinë ndaj emergjencave të shëndetit publik në vendet e BE-së dhe Hapësirës Ekonomike Evropiane. Për miliona shqiptarë që jetojnë në vendet e Bashkimit Evropian apo që udhëtojnë shpesh drejt tyre, ky proces nxjerr në pah se sa të mbrojtur janë sistemet spitalore evropiane përballë pandemive të ardhshme.
Çfarë ndodhi
Këtë muaj, ECDC njoftoi përmbylljen e ciklit të parë të vlerësimeve PHEPA, i cili kishte nisur në vitin 2024. Ky proces u realizua në bashkëpunim me Komisionin Evropian dhe Organizatën Botërore të Shëndetësisë për rajonin e Evropës. Ekspertët ekzaminuan me kujdes sistemet e mbikëqyrjes, kapacitetet e laboratorëve, menaxhimin e emergjencave shëndetësore, komunikimin e rrezikut dhe mekanizmat e koordinimit në çdo shtet.
Rezultatet treguan se shumë vende kanë bërë përpjekje të mëdha pas përvojës me COVID-19, duke ngritur struktura të reja drejtuese dhe duke fuqizuar kapacitetet e laboratorëve. Kapacitetet bazë mbeten të forta në të gjithë bllokun evropian. Megjithatë, vlerësimi zbuloi edhe mjaft dobësi që përsëriten. Planet e parandalimit dhe reagimit shpesh nuk zbatohen në praktikë, vendet vuajnë nga mungesa e stafit, shkëmbimi i të dhënave mes sistemeve mbetet i kufizuar dhe procesi i kthimit të të dhënave në vendime politike ka ngecje. Për të zgjidhur këto probleme, ECDC rekomandon planifikim më të mirë ndërsektorial, zyrtarizim të koordinimit dhe testim të rregullt të sistemeve përmes stërvitjeve praktike.
Çfarë do të thotë për ne
Mënyra se si funksionojnë spitalet dhe shërbimet e emergjencës prek drejtpërdrejt përditshmërinë e familjeve shqiptare në Gjermani, Austri, Itali apo shtete të tjera të BE-së. Mungesa e stafit dhe problemet me shkëmbimin e të dhënave që ka identifikuar ECDC mund të përkthehen në vonesa të shërbimeve gjatë periudhave kur ka fluks të lartë të sëmundjeve sezonale apo krizave të reja shëndetësore.
Burimi zyrtar nuk jep të dhëna të drejtpërdrejta për Kosovën, Shqipërinë apo Maqedoninë e Veriut, pasi këto shtete nuk janë anëtare të BE-së ose EEA-së dhe nuk janë përfshirë në këtë cikël vlerësimi. Megjithatë, për mërgimtarët tanë që udhëtojnë drejt vendlindjes, ecuria e standardeve shëndetësore në Evropë përcakton edhe sigurinë e udhëtimeve apo protokollet që mund të vendosen në kufij në rast krizash.
Si ta përdorni
Për të gjithë qytetarët tanë që jetojnë ose udhëtojnë në shtetet e BE-së, rekomandohet marrja e disa masave praktike për të përballuar dobësitë e sistemeve lokale:
- Siguroni të dhënat mjekësore: Mbani gjithmonë me vete ose në format digjital historikun tuaj mjekësor dhe recetat e barnave, pasi sistemet digjitale mes shteteve apo rajoneve mund të mos bashkëpunojnë lehtësisht.
- Ndiqni udhëzimet zyrtare: Informohuni nga institucionet shëndetësore të vendit ku banoni mbi hapat që duhet të ndiqni në rast se përballeni me simptoma të sëmundjeve ngjitëse.
- Verifikoni sigurimin shëndetësor: Sigurohuni që kartela juaj e sigurimit apo sigurimi i udhëtimit mbulon shërbimet e emergjencës pavaresisht se në cilin shtet të BE-së ndodheni.
ECDC ka njoftuar se gjetjet e këtij cikli do të përdoren për të ndihmuar shtetet në zbatimin e rekomandimeve. Cikli i dytë i vlerësimeve është planifikuar të zhvillohet në periudhën 2027–2029, ku vëmendja kryesore do t'u kushtohet planeve kombëtare të veprimit.
