Sa e thellë është kriza e ndotjes nga termocentralet me qymyr në Ballkan?

PRISHTINË — Tetë vjet pas hyrjes në fuqi të standardeve të Traktatit të Komunitetit të Energjisë, emetimet e dioksidit të squfurit (SO₂) nga termocentralet me qymyr në Kosovë, Bosnje e Hercegovinë, Maqedoninë e Veriut dhe Serbi janë 6.6 herë më të larta se niveli i lejuar, sipas raportit të ri të Bankwatch-it.

Raporti "Përputhu ose mbyll", i publikuar më 23 qershor, tregon se ndotja ka arritur nivelin më të lartë që nga 2018. Kufijtë e emetimeve në 2025 janë bërë edhe më të rreptë, çka ka thelluar shkeljet.

Bosnja e Hercegovina kryeson me 196.940 tonë SO₂ — 12.7 herë mbi kufirin. Pas saj renditet Serbia me 177.756 tonë (5.1 herë mbi limit). Termocentrali Uglevik në Bosnje ka emetuar 115.079 tonë në 2025, më të lartat që nga 2018, edhe pse ka pajisje desulfurizimi.

Ndotja nga pluhuri është 2.9 herë mbi nivelin e lejuar, kryesisht për shkak të rritjes në termocentralin e Manastirit në Maqedoninë e Veriut, i cili ka dyfishuar emetimet krahasuar me 2024. Vetëm ai ka tejkaluar kufirin me 7.094 tonë.

Gacko në Bosnje mbetet emetuesi më i madh relativ i pluhurit — 15.1 herë mbi limit, pavarësisht rënies së lehtë nga 2024. Oksidet e azotit gjithashtu tejkalojnë kufijtë 1.4 herë; Nikolla Teslla B në Serbi emetoi 11.247 tonë.

Sekretariati i Komunitetit të Energjisë ka hapur raste shkeljesh kundër vendeve të rajonit, duke konfirmuar funksionimin e paligjshëm të këtyre termocentraleve. Megjithatë, asnjë qeveri nuk ka vendosur gjoba dhe nuk ka plane të qarta për përputhje.

Termocentrali në Plevle të Malit të Zi ka qenë jashtë funksionimi pjesën më të madhe të 2025 pas rikonstruksionit, por nuk ka prova se i plotëson standardet për vazhdim të operimit. Pa presion ndëshkues, vjetërimi me qymyr vazhdon të ndotë pa pengesa.

Burim: Kallxo, https://kallxo.com/lajm/termocentralet-e-vjetruara-ne-ballkanin-perendimor-ndotin-6-6-here-mbi-limitin-e-lejuar/
— Redaksia ZHURMA