Studim në qeliza dhe laborator: medikamentet dhe stili i jetës ulën plakjen biologjike
Shkencëtarët e Yale analizuan 51 studime klinike për të parë se cilat metoda ulin moshën biologjike në gjak, por mungojnë provat se ato zgjasin jetën.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
Hulumtuesit në Universitetin e Yale kanë publikuar një analizë të re mbi mënyrat se si mund të ndikohet mosha biologjike e njeriut përmes analizave të gjakut bazuar në ADN. Rezultatet e studimit tregojnë se disa medikamente me recetë dhe ndryshimet në stilin e jetës tregojnë ndikim të matshëm, ndërsa shtesat e zakonshme ushqimore nuk dhanë rezultate të qarta në analizat laboratorike.
Çfarë ndodhi
Ekipi i udhëhequr nga shkencëtari Raghav Sehgal dhe profesori Albert Higgins-Chen ekzaminoi të dhënat nga 51 studime klinike për të vlerësuar mbi 110 markues biologjikë të ADN-së (të njohur si orë epigjenetike). Sipas studimit të botuar në revistën Nature Medicine, përdorimi i medikamenteve si metformina, semaglutida dhe terapitë kundër inflamacionit (anti-TNF) tregoi ulje të matshme të moshës biologjike. Po ashtu, kombinimi i ushtrimeve fizike me dieta të shëndetshme si ajo mesdhetare, me pak yndyrë ose pak karbohidrate dha rezultate pozitive.
Nga ana tjetër, shtesat ushqimore që blihen pa recetë në barnatore dhe disa procedura mjekësore nuk treguan ndonjë ndryshim të matshëm në këta tregues. Autorët e studimit sqaruan se personat me sëmundje ekzistuese patën ndryshime më të mëdha në markues se sa pjesëmarrësit e shëndetshëm. Megjithatë, shkencëtarët theksojnë se ulja e moshës biologjike në testet e gjakut nuk do të thotë automatikisht se njerëzit do të jetojnë më gjatë apo do t'u shmangen sëmundjeve të pleqërisë.
Çfarë do të thotë për ne
Burimi shkencor nuk përmend të dhëna specifike për Kosovën, Shqipërinë apo Maqedoninë e Veriut, dhe nuk jep një datë se kur këto testime të avancuara të gjakut mund të jenë të disponueshme në klinikat tona apo në diasporë. Kjo do të thotë se për familjet shqiptare kudo që jetojnë, blerja e vitaminave apo suplementeve të shtrenjta pa recetë me shpresën e rinovimit nuk mbështetet nga këto dëshmi shkencore.
Për qytetarët tanë që përdorin barnat për menaxhimin e peshës apo diabetit sipas udhëzimit të mjekut, studimi tregon se këto terapi kanë ndikim më të thellë biologjik se sa suplementet e zakonshme. Sidoqoftë, përllogaritja e moshës biologjike përmes testit të ADN-së mbetet ende një mjet kërkimor dhe jo një udhëzues i konfirmuar për zgjatjen e jetës.
Si ta përdorni
- Fokusohuni te stili i jetës: Aktivitetet e rregullta fizike të kombinuara me ushqim të shëndetshëm mbeten mënyra më e sigurt dhe e provuar për të përmirësuar treguesit shëndetësorë.
- Konsultohuni me mjekun: Mos merrni medikamente me recetë si metformina apo semaglutida pa rekomandimin e mjekut specialist.
- Kujdes me shpenzimet: Shmangni shpenzimet e papregatitura për shtesa ushqimore që premtojnë efekte kundër plakjes, pasi shkenca e Yale nuk gjeti prova për efektivitetin e tyre.
