Çfarë zbulon studimi për emrin historik të Milosh Kopiliqit?

PRISHTINË — Emri i Milosh Kopiliqit, i cili sipas traditës vrau Sulltan Muratin në Betejën e Kosovës më 15 qershor 1389, nuk ka një histori të dokumentuar në burimet e para vendase. Kjo mungesë e dokumentimit e bën atë një 'hero pa gjurmë' në historinë e Ballkanit.

Studiuesi serb Dragutin Kostiq në vitin 1934 analizoi të dhënat e mbledhura nga Ilarion Ruvaraci dhe Lj. Kovaçeviqi me rastin e 500-vjetorit të betejës. Ai vuri në dukje se emri i Milosh nuk përmendet në shkrimet më të vjetra serbe, si mbishkrimet, analet dhe kronikat.

Përkundrazi, burimet e huaja e regjistrojnë emrin herët. Shënimi i xhakonit rus Injati, dymbëdhjetë ditë pas betejës më 27 qershor 1389, e shënon emrin Millosh. Kronika turke e Ashik-pasha Zades, nga mesi i shekullit XV, e shënon mbiemrin Kobilla.

Emri shfaqet në forma të ndryshme në burimet e tjera: Kobilli në fermanin e supozuar të Sulltan Bajazitit, Kopille sipas Nikolajeviqit, dhe Kobille në burimet e huaja deri në mesin e shekullit XVIII. Atëherë, emri u shndërrua në Obiliqi bazuar në etimologjinë popullore të obiljes.

Kostiqi në studimin e tij 'Heroi pa gjurmë' u përpoq të përcaktonte me besueshmëri emrin, vendlindjen, kombësinë dhe pozitën shoqërore të heroit. Ai theksoi se tradita gojore vendase e ka ruajtur emrin përkundër mungesës së regjistrimeve të hershme.

Studimi shpjegon se kronikat vendase, të kultivuara nga murgjit, i kushtonin vëmendje vetëm emrave të sundimtarëve dhe krerëve kishtarë. Aktiviteti ushtarak përmendej vetëm kalimthi, duke lënë boshllëk në dokumentimin e betejave si ajo e Kosovës.

Pra, emri i Milosh Kopiliqit mbijeton nëpërmjet burimeve të huaja dhe traditës gojore, duke dëshmuar se historiografia mesjetare ka prioritete të ndryshme. Kjo pasiguri historike tregon rëndësinë e kërkimit kritik në burimet e shumta.

Burim: Koha.net, https://www.koha.net/shtojca-kulture/heroi-pa-gjurme-milosh-kopiliqi-kobiliqi-obiliqi
— Redaksia ZHURMA