Zhurma Press E Martë · 25 Gusht 2026 — Prishtinë · Tiranë · Shkup · Diaspora Treguesi Kërko Ruajtur · 0 Abonohu falas
LIVE · 20:43 60+ burime · klasifikim automatik · mbikëqyrje redaksionale
E fundit Edicioni 19:00 · Mbrëmja
ZHURMA

Sot në histori — 26 prill

26 prill 1915 — Nënshkruhet Traktati i fshehtë i Londrës. Edhe: Terenc Toçi shpall pavarësinë në Orosh të Mirditës.

Çfarë ndodhi më 26 prill në historinë shqiptare: 3 ngjarje të datuara dhe të verifikuara nga arkivi ynë, bashkë me lexime që e vendosin datën në kontekst.

Më 26 prill në histori

Nënshkruhet Traktati i fshehtë i Londrës (1915)

Britania, Franca dhe Rusia i premtuan Italisë sovranitet të plotë mbi Vlorën, ishullin e Sazanit dhe territorin përreth, në këmbim të hyrjes së saj në luftë. Nenet gjashtë dhe shtatë parashikonin gjithashtu që Italia të pranonte ndarjen e pjesës tjetër të Shqipërisë mes Serbisë, Malit të Zi dhe Greqisë, nëse fuqitë aleate do ta vendosnin. Teksti u mbajt i fshehtë për vite me radhë.

Terenc Toçi shpall pavarësinë në Orosh të Mirditës (1911)

Arbëreshi nga Kalabria mblodhi krerët mirditorë në Orosh, shpalli pavarësinë e Shqipërisë, ngriti flamurin dhe formoi një qeveri të përkohshme. Akti erdhi tri javë pas ngritjes së flamurit në Malësi, gjatë të njëjtës kryengritje. Kur Shefqet Turgut Pasha u kthye në rajon me ushtri dhe shpalli gjendjen ushtarake, Toçi u largua nga perandoria dhe hoqi dorë nga veprimtaria.

Vdes Ardian Klosi, publicisti dhe përkthyesi (2012)

Studiuesi i letërsisë, përkthyesi nga gjermanishtja dhe aktivisti mjedisor u nda nga jeta në Tiranë, pesëdhjetë e katër vjeç. Kishte doktoruar në Insbruk, kishte sjellë në shqip autorë të mëdhenj gjermanishtfolës dhe kishte drejtuar fushata publike kundër ndërtimeve në lumenj e bregdet. Zëri i tij mbeti ndër më kritikët në debatin publik shqiptar pas diktaturës.

Nga arkivi — leximet e kësaj dite

Pranimi në Lidhjen e Kombeve, 1920

Si e zhbëri diplomacia shqiptare, pesë vjet më vonë, atë që Traktati i Londrës kishte planifikuar mbi letër.

Letërsia arbëreshe: mërgata që ruajti fjalën

Bota nga e cila doli Terenc Toçi: pesë shekuj krijimtari shqipe në Kalabri dhe Siçili, larg atdheut.

Qeveria e Përkohshme e Vlorës

Nga shpalljet e pjesshme si ajo e Oroshit te qeveria e vetme që u njoh — rruga drejt një shteti funksional.

25 prill · Sot në histori · 27 prill

Prill: 1 · 2 · 3 · 4 · 5 · 6 · 7 · 8 · 9 · 10 · 11 · 12 · 13 · 14 · 15 · 16 · 17 · 18 · 19 · 20 · 21 · 22 · 23 · 24 · 25 · 26 · 27 · 28 · 29 · 30

Kjo faqe është arkivi i përhershëm i kësaj date — përmbajtja e saj nuk ndryshon. Kalendari i plotë: të 366 ditët. Shfleto gjithë arkivin te Histori dhe Muzeu i figurave.

📬 Merr "Pyetjet e mëngjesit" çdo ditë — historia dhe lajmet, falas në email →