Si mund të zhvillohet Tetova pa e humbur natyrën?

TETOVË — Arkitektja e peizazhit Zana Ahmedi, e diplomuar në Norvegji, thotë se Tetova mund të rritet pa e prishur natyrën vetëm nëse planifikimi urban vendos ekologjinë në qendër, duke filluar me hartimin sistematik të hapësirave të gjelbra dhe ujore për t'i mbrojtur dhe integruar ato në zhvillim.

E rritur midis Tetovës dhe Oslos, Ahmedi sjell përvojën skandinav ku "infrastruktura kaltër-gjelbër" — një rrjet i ndërlidhur i ujërave (shtretër shiu, lumenj, ligatina) dhe hapësirave të gjelbra (parqe, livadhe, pyje, korridore ekologjike) — është shtyllë e planifikimit të qytetit qëndrueshëm.

Tetova, ndër qytetet më të mëdha të vendit, ende mungon një park qyteti, ndërsa ndërtimet e reja duken "si kërpudhat pas shiut" dhe anashkalojnë shpesh hapsirat e gjelbra, thekson arkitektja; ajo e shikon kështu një moment vendimtar për të kthyer rrugën.

Koncepti i infrastrukturës kaltër-gjelbër, tregon Ahmedi, nuk është vetëm estetikë por mbrojtje konkrete kundër rreziqeve natyrore: uljen e rrezikut të përmbytjeve, zbutjen e valëve të nxehtit dhe kufizimin e degradimit mjedisor, veçanërisht në zonat me dendësi të lartë urbane.

Hapi i parë praktik, sipas saj, është regjistrimi dhe kategorizimi i hapësirave me strukturë ujore dhe bimësore, duke identifikuar speciet vende, faktorët abiotikë dhe zonat ku natyra duhet të rikthehet ose zgjerohet për të përmbushur funksionet ekologjike dhe shoqërore.

Ky qasje kërkon bashkëpunim ndërmjet disiplinave — institucione arsimore, profesionistë urbane dhe natyrore, struktura komunale dhe qytetarë — me një qëllim të përbashkët: një qytet që menaxhon pasuritë natyrore dhe përshtatet fuqive natyrore, modeli që Norvegjia vazhdon të forcojë.

Po aq i rëndësishëm është ndërgjegjësimi i banorëve, pasi mbrojtja e hapësirave të gjelbra nuk varet vetëm nga rregulloret por edhe nga mënyra se si komuniteti i përdor, mirëmbaj dhe respekton ato; Ahmedi shembulli i Norwegjisë ku pasqyrimi i këtij bashkëpunimi në rregulloret e planifikimit ka dhënë rezultate të matshme.

Burim: Portalb
— Redaksia ZHURMA