Si fondacionet gjermane ndikuan në politikën e Malit të Zi?
Çfarë mekanizma përdorën KAS dhe FES për të shpërndarë miliona euro dhe cilat OJQ u bënë pjesë e këtij rrjeti?
PODGORICË — Një hetim i Gazetës Dukagjini zbulon se si dy fondacione gjermane, Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) dhe Friedrich-Ebert-Stiftung (FES), kanë ndërtuar një rrjet ndikimi në Mal të Zi gjatë dy dekadave, duke përdorur fonde të BE-së dhe buxhetin gjerman.
Gjithçka filloi në vitin 2001, kur KAS hapi zyrën e parë në Beograd, duke mbuluar edhe Malin e Zi. Më pas, FES u bashkua, duke përdorur një model të ndryshëm: shpërndarja e parave përmes ndërmjetësve lokalë. Qendra për Edukim Qytetar (CCE) në Podgoricë u bë partneri kryesor i FES-it, duke administruar një grant prej 3.5 milionë euro nga fondi IPA III i BE-së.
Nga kjo shumë, 2.7 milionë euro u shpërndanë si nën-grante për 90 OJQ malazeze, ndërsa 800,000 euro mbetën te CCE për "shpenzime operative". Mesatarja e një nën-granti ishte 30,000 euro, por procesi i përzgjedhjes ishte jo transparent: në raundin e pestë, vetëm 9 nga 46 aplikime u miratuan.
CCE vendoste jo vetëm kush merrte paratë, por edhe si duhet të punonin OJQ-të. Trajnimet për menaxhim projektesh dhe raportim ishin të detyrueshme, duke krijuar një varësi të organizatave nga shpërndarësi. Kjo strukturë u quajt programi M’BASE, i cili synonte "formësimin e politikave" në Mal të Zi.
Ndërkohë, KAS veproi ndryshe: partneri i tij kryesor, think-tanku CEDEM, prodhonte analiza sociologjike dhe monitorime zgjedhore, por nuk shpërndante fonde. Kjo strategji synonte krijimin e kontakteve partiake dhe kultivimin e individëve me ndikim, duke përgatitur terrenin për integrimin në BE.
Hetimi thekson se paratë vinin nga Ministria Federale për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim e Gjermanisë, por shpërndarja e tyre mbeti e kontrolluar nga fondacionet. Kjo praktikë ngriti pyetje për transparencën dhe qëllimet e vërteta të "promovimit të demokracisë" në Ballkan.
Mali i Zi, me vetëm 620,000 banorë, u bë një terren prove për këtë model, ku fondet evropiane dhe gjermane u përdorën për të ndërtuar një rrjet ndikimi politik dhe civil.
*Burim: Gazeta Dukagjini*
*— Redaksia ZHURMA*