SHQK: Qeveria të marrë masa urgjente për mbrojtjen e fermerëve

Shoqata e Qumështorëve të Kosovës i ka bërë thirrje Qeverisë së Kosovës që të ndërmarrë masa urgjente për mbrojtjen financiare të fermerëve, duke kërkuar zbatimin e ligjeve dhe plotësimin e bazës ligjore për garantimin e pagesave në kohë. Sipas Shoqatës, viti 2026 ka qenë i vështirë për prodhuesit për shkak të tepricave të qumështit, uljes së çmimeve, refuzimit të grumbullimit dhe vonesave në arkëtimin e pagesave.

Edhe pse problemet me tepricat dhe grumbullimin janë tejkaluar, borxhet për qumështin e dorëzuar vazhdojnë të rëndojnë mbi fermerët, duke rrezikuar vazhdimësinë e fermave, vendet e punës dhe furnizimin e tregut vendor. Në reagimin publik të Shoqatës theksohet se shpenzimet për ushqimin e kafshëve, pagat e punëtorëve dhe këstet e kredive nuk mund të shtyhen, ndërsa shtrohet pyetja: «Qumështi dorëzohet çdo ditë. Pagesat vonohen. Kush i mbron fermerët?».

Duke u bazuar te përvojat e vendeve evropiane si Estonia, Letonia dhe Bullgaria, ku fermerët janë përballur me borxhe të papaguara dhe falimentime të qumështoreve, Shoqata ka paraqitur kërkesa konkrete. Ndër to janë zbatimi i Ligjit për kamatëvonesat në transaksionet tregtare, përshpejtimi i procedurave përmbarimore dhe caktimi i një afati maksimal prej 30 ditësh për pagesën e qumështit të freskët.

Po ashtu, kërkohet bërja e detyrueshme e kontratave me shkrim, krijimi i mekanizmave të garancisë financiare dhe i një fondi garantues ose mekanizmi sigurimi për arkëtimin e pagesave. Shoqata ka kërkuar formimin e një grupi ndërinstitucional me përfaqësues të sektorit për të vlerësuar zbatimin e ligjeve dhe përgatitur ndryshimet e nevojshme. «Fermerët nuk duhet të mbajnë barrën financiare të borxheve të industrisë. Nga vështirësitë në arkëtimin e borxheve duhet të kalojmë te parandalimi i krijimit të tyre!», thuhet në njoftim.