Sa ra çmimi i grurit sapo nisi korrja në Kosovë?

Redaksia ZHURMA.

PRISHTINË — Këtë muaj kanë nisur korrje-shirjet në mbarë vendin, duke shënuar fillimin e një prej periudhave më të rëndësishme të sezonit bujqësor. Kryetari i Sindikatës së Bujqve, Tahir Tahiri, tha se fushata e sivjetme po zhvillohet mirë, gruri është në gjendje të mirë, moti po përmirësohet pas 1-2 ditësh me reshje, dhe rendimentet janë të kënaqshme.

Megjithatë, ai ngriti shqetësimin për çmimin e ulët të grurit. Mullinjtë e kanë caktuar zyrtarisht çmimin 17 centa kilogramin, çfarë për prodhuesit vendorë është "e paarsyeshme, krejtësisht e papranueshme". Para 2-3 javësh të fillimit të korrjes, kompanitë përpunuese kanë blerë grur importuar nga Serbia me 24 centa. Kur filloi korrja vendore, çmimi ra menjëherë dhe "në mënyrë të çuditshme u thirr në bursë". "Nuk është e vërtetë se bursa e ka caktuar atë… këtu po manipulohet," tha Tahiri, duke akuzuar të fortët për monopol dhe manipulim të fatit të bujqve. "Duke ju falënderuar subvencioneve, deri diku bujqit po mbulohen, për mos me punuar krejt me humbje," shtoi ai.

Monopoli shtrihet përtej grurit. Tahiri përmendi fabrikën e birrës në Pejë, të privatizuar më 2010. Deri atëherë ajo ka grumbulluar tërë prodhimtarinë e elbit vendor nga dhjetëra mijëra hektarë; pas privatizimit nuk merr më elb dhe s'prodhohet asnjë hektar, megjithëse elbi i birrës është kulturë e përshtatshme për fitimet e bujqve. Tani lënda e parë importohet dhe çmimi i birrës është rritur. Edhe në sektorin e qumështit, konsorciumi i koncentratit imponon çmimet e larta të repromaterialit, duke ngarkuar fermat familjare me kosta të shtuara.

Sindikata kërkon nga shteti mekanizma kundër konkurrencës së padrejtë nga importi — duke i referuar importet masive të mallrave — dhe u bëri thirrje konsumatorëve të mbështesin produktin vendor, me kusht se prodhuesit të rrisin cilësinë. "Ne jemi për prodhimtarinë vendore, mirëpo ti s’mundesh me ia imponuar konsumatorit një produkt pa vlerë," tha Tahiri, duke theksuar se bujqit duhet të kenë "zemër bujqësie" ndaj konsumatorëve.

Kostot e prodhimit janë rritur për shkak të naftës së shtrenjtë në mbjelljet pranverore, ndërsa plehrat dhe farat mbeten të shtrenjta. Krahasuar me para 10-15 viteve, një thes pleh kushtonte 7-8 euro, sot 14 euro. Ministria dhe Qeveria subvencionojnë plehrat dhe naftën, por Tahiri kërkon rritje të subvencionimit veçanërisht për plehrat, sepse bujqit po reduktojnë sasi dhe humbasin rendiment. "Mandej te çmimi i shitjes së grurit është problematike se me vite të tëra bash në fushatën e korrje-shirjeve çmimi i grurit bie gjithsesi, e imponojnë përpunuesit," u shpreh ai. Rritja e çmimeve të konsumit shton presionin.

Tahiri kërkoi edhe krijimin e mekanizmave për kompensimin e dëmeve nga fatkeqësitë natyrore — breshër, vërshime — duke ia lënë kompanive të sigurimit ose përmes një fondi special qeveritar. "Ka raste kur fermeri dëmtohet 80% ose 70%, dhe para 3-4 viteve Ministria e ka ndihmuar me 25%, prapëseprapë bujku në humbje," përfundoi.

Burim: Gazeta Metro
— Redaksia ZHURMA