Pse riaktivizohet diplomacia për paqen në Qipro?

NIKOSIA — Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, do të vizitojë Qipron nga 27 deri më 29 korrik në përpjekje për t'i rijetësuar bisedimet për paqen. Ky është vizita e parë e një Sekretari të Përgjithshëm në 16 vjet, përpjekje për të larguar stagnimin në negociata midis dy komuniteteve të ishullit.

Vizita shënon kulmin e nismes së re të OKB-së, e cila filloi pas një takimi në mars në Gjenevë. E dërguara personale e Sekretarit, Maria Angela Holguin, ka zhvilluar konsultime me Qipron, Greqinë, Turqinë, Britaninë dhe Brukselin për të vlerësuar nëse ekzistojnë kushtet për negociata efektive.

Gjatë qëndrimit, Guterres do të takohet veçmas me presidentin e Republikës së Qipros, Nikos Christodoulides, dhe me liderin turko-qipriot Tufan Erhurman. Më 29 korrik, të dy liderët pritet të takohen bashkërisht me kreun e OKB-së në rezidencën e përfaqësuesit special të OKB-së në zonën tampon.

Herën e fundit që një Sekretar i Përgjithshëm vizitoi Qipron ishte në vitin 2010, kur Ban Ki-moon u përpoq të krijonte momentum. Dy liderët e asaj kohe vinin nga parti të majta që mbështesnin federatën dyzonale dhe dykomunale, por përpjekjet u zbehën kur mosmarrëveshjet kryesore mbetën të pazgjidhura dhe Talat humbi zgjedhjet.

Gjatë muajve të fundit, OKB-ja përgatit një kornizë të rishikuar për zgjidhjen. Sipas këtyre raportimeve, propozimi do të ruajë modelin federalist dyzonar, por do t'u jepte më shumë autonomi dy shteteve përbërëse, do të kufizonte kompetencat e qeverisjes federale dhe do të përfshinte kthimin e qytetit të Varoshës dhe Morphou.

Diskutohen edhe marrëveshje të reja sigurie që do të lejonin praninë vazhduese të trupave greke dhe turke në ishull nën komandën e NATO-s. Propozimi synon të ngushtojë hendekun midis mbështetjes greko-qipriote për zgjidhje federale dhe mbështetjes turke për zgjidhje me dy shtete.

Pavarësisht pritshmërive, diplomatët thonë se Guterres nuk synon këtë herë të diskutojë një plan të detajuar. Burime diplomatike besojnë se rezultati më i mundshëm do të jetë njoftimi i një takimi të ri joformal me liderë komunitetesh, Greqinë, Turqinë, Britaninë dhe OKB-në në fund të gushtit ose fillim të shtatorit. Presidenti Christodoulides deklaroi se jo të gjitha raportimet janë të sakta.

Burim: Zëri
— Redaksia ZHURMA