OECD: Shqipëria ka modelin më të centralizuar të shërbimeve digjitale në rajon

Shqipëria zotëron modelin më të centralizuar të administrimit të shërbimeve publike digjitale në të gjithë Ballkanin Perëndimor, ku Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit kontrollon pjesën kryesore të funksionimit të tyre. Përmes këtij përqendrimi, rreth 95% e shërbimeve të administratës qendrore ofroheshin plotësisht online në fund të vitit 2025.

Kontekti i organizimit digjital

Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit vepron si institucion në varësi të Kryeministrisë dhe ushtron një rol të dyfishtë në sistem. Ajo merr pjesë në përcaktimin e qasjeve të përbashkëta për projektimin e shërbimeve elektronike dhe ofron drejtpërdrejt portalin kombëtar, formularët elektronikë si dhe sistemet e administrimit të kërkesave. Ministritë dhe agjencitë e tjera qendrore mbështeten te kjo infrastrukturë e përbashkët në vend që të ndërtojnë sisteme të veçanta për çdo shërbim.

Detajet e gjetjeve dhe treguesit

Sipas raportit të OECD-së, ky organizim ka shmangur fragmentimin që karakterizon administratat e tjera të rajonit dhe ka mundësuar standardizim të procedurave. Megjithatë, OECD thekson se përqendrimi i përgjegjësive krijon një varësi të lartë nga kapacitetet, menaxhimi i rreziqeve dhe prioritizimi i një institucioni të vetëm. Nëse Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit nuk përfshin funksionalitete të përshtatura për përdoruesit ndërkufitarë, ato mungojnë në të gjitha shërbimet elektronike.

Raporti evidencion se digjitalizimi nuk është shtrirë në mënyrë të njëtrajtshme te të gjithë aktorët publikë. Edhe pse 95% e shërbimeve qendrore kryhen online përmes e-Albania nga aplikimi deri te marrja e dokumentit përfundimtar, Shqipëria regjistron vetëm 61 pikë nga 100 në treguesin europian DESI për disponueshmërinë e shërbimeve publike online. Kjo ndodh pasi bashkitë dhe institucionet e pavarura si universitetet vazhdojnë të zhvillojnë pjesërisht zgjidhje të vetat teknologjike.

Krahasimi me rajonin dhe vendet e tjera

Në analizën krahasuese të Ballkanit Perëndimor, OECD konstaton se modelet më të decentralizuara, si ai i Bosnjë-Hercegovinës, shfaqin më shpesh fragmentim të portaleve dhe sisteme që nuk komunikojnë me njëri-tjetrin. Në të kundërt, vende si Estonia, Finlanda dhe Spanja kombinojnë ofrimin e decentralizuar të shërbimeve me koordinimin e fortë qendror dhe kontrollin e cilësisë.