Ndërtimi i qendrave të të dhënave në Evropë po rrezikon jetën e punëtorëve migrantë

Punëtorët migrantë që ndërtojnë qendrat e reja të të dhënave për gjigantët teknologjikë në Evropë po përballen me rreziqe të mëdha për jetën, lëndime të rënda dhe shfrytëzim në vendin e punës. Ky realitet prek drejtpërdrejt edhe shumë shtetas nga rajoni ynë apo diaspora shqiptare që punojnë në sektorin e ndërtimit në shtetet evropiane, ku presioni për punë të shpejtë shpesh çon në shkelje të standardeve të sigurisë.

Çfarë ndodhi

Një hetim pesëmujor i kryer nga gazetarët e «The Guardian» dhe organizatës «Investigate Europe» ka nxjerrë në dritë kushte të vështira dhe aksidente të rënda në kantieret e ndërtimit të qendrave të të dhënave në Suedi, Norvegji, Belgjikë dhe Holandë. Evropa po përjeton një bum të madh ndërtimesh të këtij lloji, me më shumë se 2,300 qendra të të dhënave në funksionim dhe qindra të tjera në ndërtim.

Hetimi dokumentoi rastin e një punëtori 34-vjeçar në Belgjikë, i cili pësoi djegie të rënda nga një goditje elektrike prej 400 voltësh gjatë punimeve për një qendër të kompanisë Google në Saint-Ghislain, pasi linjat nuk ishin stakuar siç i ishte konfirmuar. Përveç këtij rasti, në Britaninë e Madhe është regjistruar një humbje jete vitin e kaluar në një kantier qendre të dhënash, si dhe një tjetër rast fatal në vitin 2024 në një nënstacion elektrik për kompaninë Microsoft.

Në një projekt tjetër për zgjerimin e infrastrukturës së Microsoft-it në Gävle të Suedisë, punëtorët e nënkontraktuar raportuan kushte të mbingarkuara strehimi, ku deri në 24 persona ndanin një kuzhinë dhe 14 burra përdornin një banjo të vetme. Në këtë kantier u regjistrua edhe një rast me tuberkuloz aktiv në shkurt, por autoritetet suedeze të shëndetit nuk u njoftuan zyrtarisht për ndonjë shpërthim me tregues sëmundjeje. Gjithashtu, më shumë se 30 punëtorë paraqitën fletëpagesa që tregonin se kishin punuar 50 deri në 60 orë në javë pa marrë pagesë për orët shtesë ose lejet e punës.

Çfarë do të thotë për ne

Burimi nuk përmend specifikisht nëse ka punëtorë nga Kosova, Shqipëria apo Maqedonia e Veriut në këto kantiere të caktuara. Megjithatë, për numrin e madh të shqiptarëve që jetojnë në diasporë — veçanërisht në vende si Gjermania, Belgjika apo shtetet skandinave — dhe që punojnë përmes kompanive nënkontraktore në ndërtim, ky informacion tregon rreziqet reale të mosrespektimit të rregullave të sigurisë dhe mungesës së mbrojtjes sindikale.

Sipas përfaqësuesve të sindikatave evropiane, mungesa e qasjes së sindikatave në këto objekte private i lë punëtorët e huaj më të ekspozuar ndaj abuzimeve, pasi ata shpesh nuk i njohin ligjet vendore të punës. Për familjet që varen nga të ardhurat e të afërmve të tyre në migracion, këto situata sjellin rrezik të drejtpërdrejtë për shëndetin dhe stabilitetin financiar.

Si ta përdorni

• Verifikoni kontratat e punës: Para se të pranoni punë jashtë vendit ose në projekte të mëdha ndërtimi, sigurohuni që orët shtesë dhe sigurimi shëndetësor të jenë të specifikuara me shkrim.
• Kërkoni pajisjet mbrojtëse: Mos kryeni testime elektrike apo punë me rrezik pa pajisjet e nevojshme mbrojtëse, edhe nëse ka presion nga drejtuesit për të kursyer kohë.
• Lidhur me sindikatat vendore: Nëse punoni në ndërtim në Evropë, informohuni për sindikatat lokale të punëtorëve (si Solidariska Byggare në Suedi apo Unite në Britani e Irlandë), të cilat mund të ndihmojnë në zgjidhjen e mosmarrëveshjeve për pagat e papaguara.

Burimet

• The Guardian — Electrocutions, disease and no pay: how workers risk exploitation in Europe’s datacentres