Merz: Ngecja e dialogut Kosovë-Serbi, pengesë për rajonin

Kancelari gjerman, Friedrich Merz, ka bërë thirrje që Kosova dhe Serbia të arrijnë përparim në normalizimin e marrëdhënieve, duke theksuar se ngecja e dialogut mes tyre pengon ecjen përpara të të gjithë rajonit të Ballkanit Perëndimor. Thirrja u bë gjatë fjalimit hyrës në nisjen e punimeve të Samitit të Procesit të Berlinit, i cili po mbahet në Mal të Zi, konkretisht në Milloçer pranë Budvës, në bregdetin malazez.

Kosova dhe Serbia nuk kanë zhvilluar asnjë takim apo dialog të nivelit të lartë që nga shtatori i vitit 2023, pak ditë para sulmit të armatosur në Banjskë të Zveçanit. Më parë, me ndërmjetësimin amerikano-evropian, kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, dhe presidenti i Serbisë, Aleksandër Vuçiç, kishin rënë dakord për Marrëveshjen Bazike në Bruksel më 27 shkurt 2023, si dhe për aneksin e zbatimit në Ohër të Maqedonisë së Veriut më 18 mars 2023. Ujdia me 11 nene parashikonte që Kosova të pranojë zbatimin e marrëveshjeve të mëparshme, përfshirë Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe dhe statusin special për Kishën Ortodokse Serbe, ndërsa Serbia të mos pengonte anëtarësimin e Kosovës në organizata ndërkombëtare. Megjithatë, pas tri vitesh, zbatimi i kësaj marrëveshjeje nuk është dukur në terren, pavarësisht thirrjeve ndërkombëtare.

Gjatë fjalimit të tij në samit, kancelari gjerman Friedrich Merz u shpreh se dialogu aktualisht po i pengon të gjithë dhe kërkoi përgjegjësi e përparim urgjent. Sipas tij, në vitin 2018 në samitin e Londrës, liderët e Procesit të Berlinit kishin refuzuar bashkërisht gjuhën e urrejtjes dhe glorifikimin e kriminelëve të luftës, ndërsa tani nuk duhet t'i hidhet benzinë zjarrit. Merz shtoi se dhuna nuk duhet të jetë kurrë opsion dhe se retorika përçarëse apo polarizimi në rritje nuk çojnë drejt një Evrope të sigurt dhe të begatë. Nga ana e tij, kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ngriti çështjen e aplikimit të Kosovës për anëtarësim në Bashkimin Evropian, duke kërkuar marrjen e opinionit të Komisionit, dhënien e statusit të vendit kandidat dhe hapjen e negociatave. Kurti përmendi se Kosova zbatojnë sanksionet e Bashkimit Evropian kundër Rusisë dhe akuzoi Serbinë se përdor metoda të ngjashme ndaj Kosovës, duke përmendur sulmin e armatosur në Banjskë dhe sulmin në kanalin e Ibër-Lepencit. Nikoqiri i samitit, kryeministri malazez Millojko Spajiç, theksoi se zgjerimi është ribashkimi i kontinentit dhe u bëri thirrje institucioneve evropiane të tregojnë qartësi dhe vendosmëri.

Samiti vjetor i liderëve, i cili mbahet më 22 tetor, shënon gjithashtu përmbylljen e kryesimit njëvjeçar të Malit të Zi me Procesin e Berlinit. Pas përfundimit të fjalimit të kancelarit Merz, punimet e samitit kanë vazhduar pa praninë e mediave, ndërsa Gjermania mbetet mbështetëse e fuqishme e këtij procesi dhe e rajonit të Ballkanit Perëndimor në rrugën e reformave dhe vlerave evropiane.