Mëngjesi me vezë, boronica dhe mëd: këto ushqime jepin energji dhe mbrojnë zemrën

PRISHTINË — Nisja e ditës me një kafë të shpejtë dhe një kroasan zakonisht dëmtuon konqentrimin përpara mesditës. Këtu është çfarë thonë studimet dhe ekspertët mbi ushqimet që vërtet ndihmojnë trupin të funksionojë mirë nga orët e para.

Pse ka rëndësi

• Mëngjesi i balancuar rregullon sheqerin në gjak dhe ul rrezikun e ngurrimeve të vona.
• Boronikat dhe vetë mëdët kanë dëshmuar efekte mbrojtëse për zemër dhe tru sipas hulumtimeve të fundit.
• Ushqimet e gabuara me stomak bosh (agrumet, pikantët, bananat) mund të shkaktojnë urth dhe rifluksin.

Sipas Ekonomia Online, vezët janë një nga zgjedhjet më të mira për mëngjes sepse përmbajnë proteinë të larta dhe ushqyes që forcojnë metabolizmin. Një vegjë e madhe jep rreth 6 gramë proteine dhe kolinë, e cila mbështet funksionin e trurit. Shalqiri, me përmbajtje të lartë të ujit dhe likopen, mbështet shëndetin e zemrës dhe syve. Tërshëra, e pasur me fibër, ul kolesterolin dhe parandalon dëmtimin e stomakut. Qulli me miell misri pastron organismin nga metalet e rënda dhe përmirëson florën bakteriale.

Zëri raporton që boronikat kanë më shumë antioksidante se kumbullat, luleshtrydhat apo boronicat e tjerë. Një studim me 150 gramë boronica çdo ditë tek njerëzit me sindromë metabolike tregoi përmirësime të qëndrueshme në funksionin e arterive, ngurtësi të zvogëluar të enëve të gjakut dhe profil lipidik më të mirë. Antocianinat në boronika mbrojnë edhe shikimin nga dëmtimi i retinës nga rrezatimi UV. Fibrat e tyre ndihmojnë tretjen dhe rrisin bifidobakterët e dobishëm.

Mëdhat, sipas Ekonomia Online, rregullojnë tensionin e gjakut dhe stimulojnë metabolizmin, kujtesën dhe vëmendjen. Mjali nis prodhimin e serotoninës, duke bërë njerëzit më të produktivëshëm. Hikrra ofron minerale, vitamina dhe proteinë. Arrorët, të ngrënë në mëngjes, rregullojnë pehatin e stomakut dhe përmirësojnë tretjen.

Anësisht, Ekonomia Online paralajmëron kundër ushqimeve që nuk duhen konsumuar me stomak bosh: agrumet (limon, portokall, qitro) rrisin aciditetin dhe shkaktojnë urth; ushqimet pikante irritojnë sistemin tretës; bananat rrisin magnezinë në gjak duke krijuar probleme kardiakë; pijet e gazuara ngadalësojnë metabolizmin me sheqer të lartë; perimet e gjelbra shkaktojnë fryrje dhe dhimbje abdominale; domatet me acid tanik mund të shkaktojnë ulcera; dardhat me fibra të renda dëmtojnë shtresat e brendshme të stomakut.

Telegrafi shton se për ata me tension të lartë, ecja e mëngjesit mund të jetë më e sigurt se ajo e mbrëmjes, duke qenë se stërvitja vonë mund të prishë cilësinë e gjumit — dhe gjumi i keq është vetë faktor rrezik për hipertensionin. Dr. Jason V. Tso nga Stanford paralajmëron se koha më e mirë për aktivitetin fizik është ajo që përshtatet në orarin e individit dhe që mund të mbahët vazhdimisht.

Të dyja veprimet e konkretë për këtë javë: (1) Shto 150 gramë boronica të freskëta ose të ngurtë në jogurtin ose ovën e mëngjesit — doza e studimit të cituar nga Zëri. (2) Zëvendëso kroasanin me dy vezë të ziera dhe një copë arrorë — proteinë dhe fibër që mbajnë të ngopur deri në drekë. (3) Nëse keni tension të lartë, provoni një ecje 20-minutore brenda orës së parë pas zgjimit, duke parandaluar rreziqet e mbrëmjes për gjumin.

Kujdesi: Një mëngjes i mirë nuk do të korrigjojë një dietë të keqe të gjithë ditës. Nëse keni ulcera aktive, reflekse gastroezofagealë ose alergji të caktuara (p.sh. vezë, arrë), këto këshilla nuk aplikohen — konsultoni mjekun tuaj. Studimet e cituara vijnë nga çdoqind e përgjithshme; rezultatet individuale variojnë.

Burimet:

• Ekonomia Online — lista e ushqimeve të rekomanduara dhe të ndalura për mëngjes, me përshkrime ushqyesh
• Telegrafi — koha optimale e ecjes për kontrollin e tensionit të lartë, sipas Dr. Jason V. Tso (Stanford)
• Zëri — 7 arsye të mbështetura nga studime për përfitimet e boronicave (antioksidante, zemër, tru, shikim, tretje), me doza specifike
• Telegrafi — rreziket e fshehta për zërin (refluksi, duhani, cigaretë elektronike), me kontekst shëndetësor
• Ekonomia Online — përfitimet shëndetësore të patatave (sheqer gjaku, peshë, yndyrë)

— Redaksia ZHURMA