Maturantët në Maqedoninë e Veriut përfundojnë sesionin me mesatare 3.66; PISA tregon krizë

SHKUP — Maturantët e shkollave të mesme në Maqedoninë e Veriut e kanë përfunduar sesionin e qershorit me një notë mesatare prej 3.66, sipas të dhënave të botuara sot nga Zhurnal.mk. Rezultatet më të mira i arritën nxënësit e shkollave profesionale me 3.91, ndërsa shkollat shtetërore marën 3.62 dhe artistike 3.59. Në këtë vit, 14,587 nxënës u regjistruan për provimet e maturës, nga të cilët 12,184 zgjodhën provimin shtetëror, 2,276 provimin profesional dhe 127 provimin artistik. Për herë të parë, u prezantuan tre lloje të ndryshme provimesh përfundimtare, me qëllim që arsimi i mesëm, profesional dhe artistik të mos maten sipas të njëjtit model.

Kjo mesatare shënon një ngritje ndjeshme nga 3.25 e vitit 2024, por ndodh në një sistem ku regjistrimet për klasën e parë tregojnë rreth 4.900 nxënës më pak se vitin e kaluar. Ministria e Arsimit parashikon që diferenca përfundimtare do të jetë të paktën 3.000 nxënës. Mesatarja ka luhatur në vitet e fundit: 3.61 në 2021, 3.78 në 2022, 3.65 në 2023, 3.25 në 2024, 3.69 në 2025 dhe 3.66 këtë vit. Kjo rënie do të thotë më shumë se njëqind klasa që nuk do të formohen, duke ndikuar në funksionimin e shkollave.

Testi ndërkombëtar PISA i vitit 2022 vlerëson se nxënësit 15-vjeçarë morën 389 pikë në matematikë, duke u renditur 61-të nga 81 shtete, me vetëm 34% që arrinin nivelin e dytë bazë. Në lexim, 359 pikë (vendin 71) dhe në shkencë 380 pikë (vendin 68), të tëra larg mesataresë OECD prej 472, 476 dhe 485 pikë. Kjo do të thotë se afërsisht dy të tretat e nxënësve nuk mund ta dallojnë në mënyrë të pavarur se si një problem i thjeshtë i jetës reale mund të përfaqësohet matematikisht.

UNICEF e quan situatën një krizë arsimore: 75% e nxënësve kanë rezultate të ulëta në lexim dhe 66% në matematikë dhe shkencë. Vetëm 1% ishin midis më të suksesshëm, krahasuar me 9% në vendet OECD.

Gjatë provimeve të këtij viti, 226 kandidatë iu anuluan testet për kopjim ose përdorim pajisjesh elektronike të paligjshme, dhe do të duhet të hyjnë sërish në gusht. Vlerësuesit zbuluan tekste identike ose shumë të ngjashme në detyrat e eseve, ngritën dyshime se studentët po ndihmonin njëri-tjetrin ose po përdornin inteligjencë artificiale gjeneruese.

Lindjet e gjalla kanë rënë nga 23.075 në 2015 në 15.540 në 2025, një ulje gati e një të tretës në një dekadë. Nxënësit e sotëm të klasës së parë do të jenë maturantët e vitit 2035 dhe fuqia punëtore e ardhshme. Kur të rinjtë largohen, Maqedonia e Veriut nuk humbet vetëm banorët aktualë, ajo humbet edhe familjet e tyre të ardhshme, fëmijët që do të lindin në një vend tjetër.

Burim: Zhurnal.mk
— Redaksia ZHURMA