Holandezët dhanë Manhattanin për një ishull arrëmyshku në 1667
Marrëveshja e Bredës lejoi Anglinë të merrte Nju Jorkun e sotëm në këmbim të ishullit Run, që njihej për prodhimin e arrëmyshkut.
NJU JORK — Ishulli i Manhattanit, i cili sot përbën qendrën e metropolit të Nju Jorkut, u shkëmbye zyrtarisht nga holandezët me anglezët në vitin 1667 në këmbim të kontrollit mbi ishullin e vogël Run. Ky shkëmbim historik, që ndryshoi përgjithmonë hartën globale, u bë për shkak të tregtisë së arrëmyshkut.
Në një analizë historike të botuar në gazetën Dielli, gazetari Saimir Kadiu trajton historinë e pazakontë të këtij metropoli. Autori vë në dukje se ky qytet, i cili sot njihet si simboli i kapitalizmit botëror, nuk e ka mbajtur gjithmonë këtë emër.
Gjatë fillimit të shekullit XVII, brigjet e ishullit të Manhattanit u kolonizuan nga holandezët, të cilët themeluan vendbanimin e quajtur New Amsterdam (Amsterdami i Ri). Ky lokacion shërbente si një port i rëndësishëm tregtar që lidhte Evropën e asaj kohe me Botën e Re.
Megjithatë, situata ndryshoi në vitin 1664, kur anglezët e pushtuan koloninë holandeze. Qyteti u riemërua New York për nder të Dukës së Jorkut, i cili më vonë u bë mbreti James II i Anglisë. Ky ndryshim administrativ shënoi fillimin e kontrollit të plotë britanik mbi këtë territor.
Formalizimi i këtij shkëmbimi u arrit përmes Traktatit të Bredës në vitin 1667. Holandezët vendosën të hiqnin dorë nga Amsterdami i Ri, duke pranuar në këmbim ishullin e vogël Run në arkipelagun e Indive Lindore. Ky ishull zotëronte plantacione të çmuara të arrëmyshkut, që asokohe vlente pothuajse sa ari.
Për standardet e ekonomisë së shekullit XVII, marrëveshja dukej jashtëzakonisht e favorshme për Holandën. Erëzat cilësoheshin si pasuri strategjike që përdoreshin në mjekësi dhe parfumeri. Manhattan, nga ana tjetër, konsiderohej një tokë e largët dhe e mbuluar nga kënetat, vlera e së cilës nuk mund të parashikohej dot.
Sot, kjo marrëveshje tregtare cilësohet si një nga ironitë më të mëdha ekonomike në histori. Ndërsa ishulli i Manhattanit vlen triliona dollarë në prona e biznese, ishulli Run mbetet pothuajse i panjohur për publikun. Kjo dëshmon paaftësinë tonë për të parashikuar zhvillimin dhe nevojat e epokave të ardhshme.
Burim: Dielli
— Redaksia ZHURMA
