Kush po i shtyn fermerët e qumështit drejt falimentimit?

— Fermerët e qumështit në Kosovë kanë dalë në protestë përballë Ministrisë së Bujqësisë, ku derdhën qindra litra qumësht për të shprehur revoltën ndaj gjendjes së rëndë ekonomike. Organizatorët nga Shoqata e Fermerëve Kosovarë të Qumështit deklarojnë se shteti i ka vënë prodhuesit vendorë në zgrip të falimentimit, duke kërkuar rifillimin e grumbullimit të produktit pas mbylljes së përkohshme të qumështores 'Vita' nga Agjencisë së Ushqimit dhe Veterinarisë (AUV).

Kriza është thelluar nga rënia drastike e çmimit të shitjes, i cili në maj të këtij viti ra nga 48 centë në 27-30 cent për litër. Kjo situatë konsiderohet si shfrytëzim, sidomos duke pasur parasysh se Albin Kurti, gjatë fushatës së vitit 2021, kishte deklaruar në fshatin Tërdec të Drenasit se shitja e litrës nën 30 cent është një padrejtësi.

Në atë kohë, Vetëvendosja e kishte trumpetuar vizionin që Ministria e Bujqësisë do të ishte në shërbim të atyre që punojnë me djersë, duke premtuar që shitja nën çmimin e tregut do të ishte pjesë e të kaluarës. Megjithatë, të dhënat aktuale tregojnë një realitet të kundërt, ku prodhuesit po mbeten të pashpresë të përballë uljes së të ardhurave.

Statistikat e fundit nxjerrin në pah një tendencë të shqetësueshme të rënies së prodhimit vendor. Ndërkohë që prodhimi vjetor vlerësohet në rreth 270 milionë litra, Kosova vazhdon të importojë rreth 30-40 për qind të nevojave të saj për të plotësuar kërkesën e tregut, me një rritje të konsiderueshme të vlerës së importeve në dy vitet e fundit.

Sipas Raportit të Gjelbër 2025 të Ministrisë së Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit Rural, fondi i përgjithshëm i gjedheve në vend ka pësuar një rënie të vazhdueshme që nga viti i pandemisë. Ky trend tregon një shenjë të qartë të pakësimit të blegtisë qumështore në të gjithë territorin e Kosovës.

Të dhënat specifike tregojnë se në vitin 2024 fondi i gjedheve ishte 240,848 krerë, një rënie prej 2.7 për qind krahasuar me vitin 2023, kur kishte 247,493 gjedhe. Ky rënie vazhdon një trend që nisi në vitin 2020, kur vendi kishte rekordet më të larta me 261,391 gjedhe.

Kjo rënie e fondit blegtoral dhe varësia nga importet reflektojnë dështimin e politikave protektive për prodhimin vendor. Prodhuesit tani mbeten të bllokuar mes kontrollit të rreptë të AUV-së dhe një tregu që nuk i mbron ata, duke e vënë në pikëpyetje qëndrueshmërinë e industrisë vendore të qumështit.

Burim: Nacionale
— Redaksia ZHURMA