Iso-polifonia shqiptare hyn në kolonën zanore të “Odisesë” së Nolanit

TIRANË — Një pjesë e shpirtit të Shqipërisë do të dëgjohet në një nga filmat më të shumëpritur të viteve të fundit. Kompozitori fitues i çmimit Oscar, Ludwig Göransson, ka zbuluar se kolona zanore e filmit “Odisea” e regjisorit Christopher Nolan është ndërtuar edhe mbi tingujt autentikë të iso-polifonisë shqiptare, traditë e shpallur nga UNESCO Trashëgimi Kulturore Jomateriale e Njerëzimit.

Në kërkim të një identiteti të veçantë muzikor për adaptimin e poemës epike të Homerit, Göransson udhëtoi në jug të Shqipërisë, ku kaloi një javë duke regjistruar këngë iso-polifonike — një formë e lashtë e këndimit që, sipas tij, nuk ishte përdorur kurrë më parë në një film të këtyre përmasave. Sipas “New York Magazine”, meloditë e regjistruara do të formojnë temat muzikore të filmit.

Udhëtimi nuk përfundoi me kaq. Kompozitori regjistroi edhe tingujt e fyellit të barinjve shqiptarë, një instrument që vazhdon të shoqërojë jetën në malet e Jugut prej mijëra vitesh. Për ta kapur këtë atmosferë autentike, ekipi i filmit duhej të zgjohej në orët e para të agimit. “Duhej t’i përfundonim regjistrimet deri në orën 6 të mëngjesit, sepse ata ngriheshin në orën 4 për t’u kujdesur për delet,” rrëfen Göransson.

Zërat shqiptarë që hynë në film

Interpretimin e sollën Ervis Rapaj dhe Grupi Argjiro, me anëtarët Roland Çenko, Kastriot, Alvaro, Llambro dhe Juli. “Ndihem vërtet i privilegjuar dhe mirënjohës që pata mundësinë të jem pjesë e realizimit të filmit ‘The Odyssey’,” shkroi Rapaj, duke shtuar se interpretoi një kabá shqiptare përmes grupit Argjiro. “Jam jashtëzakonisht mirënjohës dhe krenar,” tha Roland Çenko, duke theksuar rëndësinë e transmetimit të zërit të polifonisë shqiptare në një produksion me përmasa botërore.

Edhe vetë Christopher Nolan ka shpjeguar se synimi i tij ishte ta rrëfente “Odisean” ndryshe nga çdo adaptim i mëparshëm: të rikthente në jetë një histori që ka formësuar kulturën botërore për afro tre mijë vjet, duke i dhënë asaj një identitet të ri artistik.

Për Shqipërinë, ky është një moment me vlerë të veçantë kulturore. Një traditë shekullore si iso-polifonia e Jugut, e trashëguar brez pas brezi dhe e lidhur ngushtë me jetën e komuniteteve shqiptare, bëhet pjesë e kolonës zanore të një prej prodhimeve më ambicioze të Hollywood-it, duke çuar jehonën e saj nga malet shqiptare drejt kinemave në mbarë botën.

Burimet: IndeksOnline · Report Tv · Telegrafi
— Redaksia ZHURMA