Inteligjenca artificiale zbulon kancerin e pankreasit vite para diagnozës
Një model i ri i inteligjencës artificiale mund të identifikojë shenjat e hershme të kancerit të pankreasit deri në afro 3 vjet para diagnozës mjekësore.
Redaksia ZHURMA · · 3 min lexim
Një model i ri i inteligjencës artificiale i quajtur REDMOD mund të dallojë ndryshime shumë të imta në indin e pankreasit që sinjalizojnë kancerin shumë kohë para se ai të bëhet i dukshëm për mjekët ose për skanimet e zakonshme. Megjithatë, hulumtimi u bë mbi një grup prej 219 pacientësh me kancer dhe kërkon ende studime të tjera përpara se të hyjë në përdorim të përditshëm.
Çfarë ndodhi
Hulumtimi, i botuar në revistën shkencore Gut, tregon se kanceri i duktalit të pankreasit është lloji më i zakonshëm i këtij kanceri dhe shpesh zbulohet shumë vonë, kur shanset për mbijetesë janë të ulëta. Për të zgjidhur këtë sfidë, shkencëtarët krijuan sistemin e inteligjencës artificiale REDMOD, i cili analizon modele shumë të imta në strukturën e indit të pankreasit që nuk shihen lehtë në skanimet tradicionale të tomografisë së kompjuterizuar (CT). Gjithashtu, sistemi identifikon dhe vizaton automatikisht kufijtë e pankreasit, duke e ndarë atë nga organet e afërta dhe duke shmangur gabimet njerëzore.
Për të vlerësuar sistemin, hulumtuesit shqyrtuan skanimet e barkut nga 219 pacientë, të cilëve në kohën e skanimit radiologët me përvojë nuk u kishin gjetur asnjë shenjë kanceri, por që më vonë u diagnostikuan me këtë sëmundje. Skanimet ishin bërë në periudha të ndryshme para diagnozës: 40% e tyre 3 deri në 12 muaj më parë, 35% nga 12 deri në 24 muaj, dhe 25% më shumë se 24 muaj më parë (deri në rreth 3 vjet). Këto imazhe u krahasuan me skanime nga 1243 njerëz që nuk kishin zhvilluar kancer pankreasi.
Rezultatet treguan se REDMOD identifikoi shenjat e hershme të kancerit mesatarisht 475 ditë para diagnozës klinike. Modeli arriti një ndjeshmëri prej 73%, krahasuar me vetëm 39% për radiologët. Për skanimet e bëra më shumë se dy vjet para diagnozës, inteligjenca artificiale arriti një shkallë zbulimi prej 68%, pothuajse tri herë më shumë se 23% e regjistruar nga radiologët. Shkencëtarët theksojnë se sistemi duhet të testohet edhe te njerëzit me rrezik të lartë, përfshirë ata me humbje peshe të pashpjegueshme ose me diabet të diagnostikuar rishtazi.
Çfarë do të thotë për ne
Për familjet shqiptare në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut dhe në diasporë, ky zhvillim tregon se si teknologjia mund të ndryshojë të ardhmen e zbulimit të hershëm të sëmundjeve të rënda. Burimi nuk flet për ndonjë plan se kur apo nëse ky sistem do të vijë në spitalet e rajonit tonë, dhe popullsia e studimit nuk përfshinte një larmi të gjerë sfondesh etnike. Megjithatë, përparimet në inteligjencën artificiale mjekësore ndjekin një ecuri globale që përfundimisht ndikon edhe në praktikat shëndetësore kudo që jetojnë shqiptarët. Pacientët dhe profesionistët shëndetësorë duhet të presin prova klinike shtesë dhe vërtetim paraprak përpara se ky mjet të përdoret në kujdesin e përditshëm mjekësor.
