Inteligjenca artificiale parashikon vdekjen e papritur kardiake përmes EKG-së
Një sistem i ri i AI zbulon sinjale të fshehura në skanimet rutinë të zemrës për të parashikuar rrezikun e arrestit kardiak.
Redaksia ZHURMA · · 2 min lexim
Hulumtimet e reja tregojnë se inteligjenca artificiale mund të parashikojë vdekjen e papritur kardiake përmes analizimit të skanimeve rutinë të EKG-së, duke identifikuar pacientët në rrezik shumë më mirë se metodat tradicionale. Ky zhvillim shkencor ofron shpresa për parandalimin e një prej emergjencave më vdekjeprurëse mjekësore që godet shpesh pa paralajmërim.
Çfarë ndodhi
Arresti kardiak ndodh kur sistemi elektrik i zemrës dështon papritur dhe ndalon së pompuari gjak, duke shkaktuar vdekje brenda pak minutash në rreth 90% të rasteve jashtë spitaleve. Për dallim nga sulmi në zemër që vjen nga bllokimi i enëve të gjakut, arresti kardiak lidhet me sinjalet elektrike të rrahjeve.
Hulumtuesit në Universitetin e Kalifornisë, Berkeley, përdorën inteligjencën artificiale të trajnuar me mbi 440,000 elektrocardiograme (EKG) nga Suedia, duke i krahasuar ato me certifikatat e vdekjes. Sistemi mësoi të dallojë ndryshimet e holla mes njerëzve të shëndetshëm dhe atyre që humbën jetën nga shkaqe kardiake. Më pas, teknologjia u testua me mijëra të dhëna shtesë nga Shtetet e Bashkuara dhe Tajvani.
Metodat aktuale të mjekësisë varen kryesisht te matja e sasisë së gjakut që zemra pompon, duke identifikuar një grup pacientësh me shkallë vdekshmërie vjetore prej 4.6%. Ndërkohë, sistemi i ri i AI identifikoi një grup me shkallë vdekshmërie prej 7%, duke kapur gjithashtu shumë njerëz të tjerë në rrezik që metodat e zakonshme i klasifikonin si rrezik të ulët. Ky sistem funksionon me imazhe ekzistuese të EKG-së që mblidhen rregullisht në spitale, pa pasur nevojë për testime të reja mjekësore.
Çfarë do të thotë për ne
Për lexuesit tanë kudo që ndodhen – qoftë në Kosovë, Shqipëri, Maqedoni të Veriut apo në diasporë – ky zbulim përfaqëson një hap të rëndësishëm shkencor drejt diagnostikimit më të hershëm. Burimi nuk flet për ndonjë plan specifik se kur apo si do të vijë ky softuer i AI në rajonin tonë, pasi algoritmi deri më tani është testuar në sisteme shëndetësore të Suedisë, SHBA-së dhe Tajvanit.
Megjithatë, duke qenë se EKG-ja është një ekzaminim rutinë që bëhet kudo në qendrat tona shëndetësore, teknologji të tilla mund të integrohen në të ardhmen në spitale për të shqyrtuar skanimet ekzistuese. Deri atëherë, pacientët dhe familjet shqiptare duhet të vazhdojnë të konsultohen rregullisht me kardiologët e tyre për çdo shqetësim të ritmit të zemrës, sidomos nëse ka histori familjare të problemeve kardiake.