Sa i rrezikshëm është vërtet kafshimi i gjarprit në Zvicër?

BERN — Me ardhjen e verës dhe shtimin e shëtitjeve malore, rritet mundësia e takimit me gjarpërinj. Sipas Qendrës Koordinuese për Mbrojtjen e Amfibëve dhe Zvarranikëve (KARCH), nga 103 raste kafshimi midis 1983 e 1995, vetëm 14 kishin ndërlikime — dhe vetëm një kafshim ka qenë vdekjeprurës që nga viti 1960.

Nga tetë llojet e gjarpërinjve të Zvicrës, vetëm dy janë helmuese: gjarpri i zakonshëm (Vipera aspis) dhe marasso (Vipera berus), të dy të pranishëm në Ticino. Shpesh ngatërrohen me dy specie krejtësisht të padëmshme — kolobro-n e lëmuar (Coronella austriaca) dhe lanatricen me tassel (Natrix tessellata).

Gregoire Meier, ekspert i zvarranikëve, shkatërron një mit të përhapur: "koka trekëndëshe nuk është një kriter i besueshëm për të dalluar midis gjarpërinjve helmues dhe jo-helmues." Elementi vendimtar është forma e bebëzave të syve — vertikale te nepërkat helmuese, të rrumbullakëta te speciet e padëmshme. Ngjyrat dhe vizatimet mund të mashtrojnë syrin edhe të stërvitir.

Gjarpërinjtë kafshojnë vetëm kur ndihen të kërcënuar, jo si instinkt sulmi. Marco Nembrini, biolog dhe korrespondent rajonal i KARCH, kujton se të gjithë gjarpërinjtë mbrohen me ligj; rreth 80% e specieve të zvarranikëve janë në rrezik zhdukjeje — duke i bërë ata vertebrorët më të kërcënuar të Zvicrës.

Për të shmangur takimet, ekspertët këshillojnë disa rregulla: vishni këpucë të larta e pantallona të gjata kur ecni në bar të gjatë; bëni zhurmë — gjarpërinjtë i perceptojnë dridhjet, jo zërin. Kurrë mos u përpiqni të kapni ose bezdisni një gjarpër; nëse takoni njërin, jepini kohë të largohet vetë.

Nëse kafshimi ndodh, simptomat e rënda shfaqen shpesh vetëm disa orë më vonë, duke lënë kohë të mjaftueshme për të arritur spitalin. Rreziku real nuk është helmi vetë, por reaksionet alergjike. Ata me alergji ndaj bletëve ose me kafshim të mëparshëm duhet të mbajnë gjithmonë ilaçet e urgjencës me vete.

Shumica e pickimeve shkaktojnë vetëm simptoma të lehta dhe trajtohen me kontroll spitalor e masa bazë mjekësore. Antidoti administrohet vetëm nga mjeku dhe vetëm kur është domosdoshmërisht i nevojshëm. Njohja e specieve, masat paraprake dhe reagimi i shpejtë janë çelësat për ta shijuar natyrën zvicerane me siguri këtë verë.

Burim: Gazeta Express
— Redaksia ZHURMA