Fatmir Lekaj vlerëson librin ‘S'ka dhe s'mund të ketë komb kosovar’
Politologu argumenton se veprat 500-plus-faqesh e Hasanit e kritikon tezën se shteti i Kosovës krijoi komb të ri, duke mbështetur tezinë në Ahtisaari Plan dhe teoritë e Gellnerit, Hobsbawmit dhe Andersonit.
PRISHTINË — Politologu Fatmir Lekaj ka botuar një këndvështrim të detajuar mbi librin "S'ka dhe s'mund të ketë komb kosovar" të Dr. Xhevat Hasanit, një monografi prej më tepër 500 faqesh e ndarë në 39 kapituj që përballon një nga debatet më të ndjeshme të mendimit politik shqiptar pas pavarësisë së Kosovës.
Teza qendrore e librit, siç e paraqet Lekaj, është se shqiptarët e Kosovës përbejnë pjesë të pandashme të kombit shqiptar dhe se krijimi i Republikës së Kosovës nuk ka prodhuar një komb të ri, një argument që autori e mbrojt nëpër disa shtylla: historike, demografike, gjeopolitike, gjuhësore dhe kulturore.
Hasani polemizon me autorë që, sipas tij, kanë promovuar konceptin e "kombit kosovar", por libri nuk rrjedh vetëm në polemikë; ai ndërton një argumentim sistematik duke referuar Kushtetutës së Kosovës, Planit të Martti Ahtisaarit dhe deklaratave publike të kundërshtarëve të tij.
Në planin teorik, autori përfshin qasjet etno-simboliste të Anthony D. Smith-it, moderniste të Ernest Gellner-it dhe Eric Hobsbawm-it, si edhe konceptin e "bashkësisë së imagjinuar" të Benedict Anderson-it, konkludoj se asnjë nga këto nuk mund të bazojë një identitet kombëtar të përbashkët kosovar për shkak të mungesës së një trashëgimi dhe gjuhësie të përbashkëte midis shumicës shqiptare dhe pakicës serbe.
Lekaj thekson se autori propozon modelin multikulturalist të Will Kymlicka-s si alternativë realiste — një identitet qytetar i përbashkët që akomodon identitetet etnike pa t'i zëvendësuar, një vizion që pasqyrohet pjesërisht në Planin e Ahtisaarit me rregullimet e tij për Komunitetin Serb dhe Kishën Ortodokse.
Recenzenti vlerëson pozitivisht madhësinë e punës dhe organizimin e saj sistematik, duke e quajtur një bazë të vlefshme për studime të mëtejshme, por vërejen se karakteri polemik e kufizon dialogun me teorinë bashkëkohore të nacionalizmit, veçanërisht me qasjet e Kymlicka-s dhe Anderson-it në kontekstin e shoqërive pluraliste.
Përfundimisht, Lekaj e vlerëson librin si një kontribut të rëndësishëm dokumentues dhe analitik për studiuesit e nacionalizmit, edhe pse autori mund të kishte përfituar nga një angazhim më i thellë me literaturën e fundit mbi shtetësinë dhe identitetet në Ballkan.
Burim: Epoka e Re
— Redaksia ZHURMA
