Ernesto Sabato, shkrimtari me rrënjë arbëreshe që fitoi Çmimin Kadare

BUENOS AIRES — Më 24 qershor 1911 lindi në Rojas të Argjentinës Ernesto Sabato, një prej shkrimtarëve më të rëndësishëm të letërsisë hispanike të shekullit XX. Biri i emigrantëve italianë Francesco Sabato dhe Giovanna Maria Ferrari, ai mbante në gjak edhe prejardhje arbëreshe: gjyshi i tij vinte nga San Martino di Finita.

Sabato studioi fizikë dhe matematikë në National University of La Plata, ku mori doktoraturën. Kërkimet i zhvilloi në Curie Institute, por paralelisht u afrua me rrymat surrealiste që do të ndikonin në krijimtarinë e tij. Gjatë viteve ’30 ishte aktiv në lëvizjet komuniste argjentinase, më vonë u largua nga politika dhe iu përkushtua letërsisë.

Në vitet ’40 nisi të botojë ese, duke u lidhur me figura të njohura si Jorge Luis Borges, Albert Camus dhe Thomas Mann. Fama ndërkombëtare erdhi më 1948 me romanin The Tunnel (“Tuneli”), një nga veprat më të njohura të letërsisë moderne latino-amerikane.

Më pas botoi On Heroes and Tombs (“Mbi heronjtë dhe varret”), i konsideruar nga kritikët si një ndër romanet më të rëndësishme të shekullit XX, si dhe Abaddon the Exterminator. Vepra e tij The Writer and His Ghosts u përkthye edhe në shqip. Në fund të jetës, Sabato vizitoi Shqipërinë dhe u nderua me Çmimin Kadare për “Tunelin”, të sjellë në shqip nga përkthyesja Mira Meksi.

Ai vdiq më 30 prill 2011, në moshën 99-vjeçare. Trashëgimia e tij letrare vazhdon të studiohet në mbarë botën — një rrjedhë që lidh San Martino di Finitën me Rojas, dhe që në Shqipëri mori formën e një çmimi kombëtar.

Burim: KultPlus
— Redaksia ZHURMA