Detyrimet pozitive të shtetit për mbrojtjen e jetës në rastin e Arlinda Zekajt

Detyrimi i shtetit për mbrojtjen e jetës kërkon veprim paraprak kur ekzistojnë rrethana të domosdoshme, pasi reagimi pas humbjes së jetës nuk mjafton, shkruan Ardian Bajraktari në një shkrim të botuar nga Insajderi dhe Lajmi.net. Rasti i të ndjerës Arlinda Zekaj ka ngritur çështje serioze mbi përgjegjësinë institucionale, pasi ajo i ishte drejtuar me shkrim Kryeprokurores në Pejë më 22 tetor për të paralajmëruar rrezikun, ndërsa tri ditë më vonë u vra.

Kushtetuta e Kosovës përmes nenit 25 garanton të drejtën për jetë, kurse neni 2 i Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut obligon shtetin të ndërmarrë masa mbrojtëse. Gjithashtu, Konventa e Stambollit përcakton detyrimet për veprim parandalues, vlerësim të rrezikut dhe mbrojtje efektive të viktimës. Sipas standardeve të Gjykatës Evropiane për të Drejtat e Njeriut, shteti mban përgjegjësi kur autoritetet kanë ditur ose është dashur të dinë për rrezikun real dhe nuk kanë ndërmarrë masa të arsyeshme.

Aktgjykimi i Gjykatës Kushtetuese në rastin e Sebahate Morinës thekson se shteti duhet të sigurojë zbatim efektiv të ligjeve dhe vlerësim autonom e proaktiv të rrezikut. Përgjegjësia e shtetit ndahet në tri nivele: shkelja e detyrimeve pozitive nga autoritetet, përgjegjësia disiplinore apo penale e zyrtarëve, si dhe detyrimi për një hetim efektiv dhe gjithëpërfshirës.